Madencilik sektöründe meydana gelen iş kazalarının ve meslek hastalıklarının istatistiksel analizi

Madencilik sektörü diğer sektörlerle kıyaslandığında, en tehlikeli sektör olarak dikkat çekmektedir. Çalışma ortamlarının zorluğu ve çalışma ortamında oluşan bir takım farklı etmenler(ergonomik koşullar, kaya kırılmaları, göçükler, yapay ışıklandırma) nedeniyle bu sektör çalışanları iş sağlığı ve güvenliği (İSG) açısından oldukça tehlike altındadırlar. Bu sektörde yaşanan iş kazaları ve özellikle bu sektör çalışanlarında görülen meslek hastalıkları nedeniyle, madencilik sektörü İSG anlamında önemli hale gelmektedir. Bu çalışmada amaç madencilik sektöründe meydana gelen iş kazaları ve meslek hastalıklarının iş sağlığı ve güvenliği açısından incelemek, bunların analizlerini yaparak yorumlamaktadır. Çalışmada TÜİK ve SGK veri tabanındaki veriler kullanılarak ve araştırma amaçlarına yönelik literatür kaynaklarında yararlanılarak durum tespiti yapılmıştır. Araştırma 2002-2020 yıllara arası verileri kapsamaktadır. Çalışma bulgularına göre 1995 ile 2020 yıllar arasında 17886 çalışan ise meslek hastalığına yakalanmış bu çalışanların 916 (%5,2)'si hayatını kaybetmiştir. 2012 yılından itibaren iş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölüm oranı binde 10'ün altına düşmüştür. 2016 yılından itibaren ise bu oran binde 5'in altına düşmüştür. 2002 yılından 2020 yılına kadar madencilik alanında iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu ölüm oranları artarak devam etmiştir. Madencilik sektörünü oluşturan faaliyet alanında iş kazalarının ve meslek hastalıklarının en fazla yaşanılan alan kömür ve linyit çıkartılması ve diğer madencilik ve taşocaklarında meydana gelmektedir. 2015-2020 yılları arasında maden çalışanlarından toplam 409 çalışan mesleki hastalıklara tutulmuş ve 5 madenci meslek hastalığı yüzünden hayatını kaybetmiştir. Madencilik sanayi ve diğer faaliyet alanlarında meydana gelen meslek hastalıkları karşılaştırılması sonuçlarına göre diğer sektörlerde meslek hastalığına tutulumlarında yıllara göre yükselirken madencilik alanında 2011 yılı sonrası azalış veya belli bir aralıkta seyrettiği görülmüştür. Madencilik sektöründeki iş kazaları 2020 yılına kadar artış eğiliminde olup, 2002 yılında 7437 olan iş kazası sayısı, 2020 yılında 11216'ya yükselmiştir. Bu sonuçlara göre iş kazası sayısı 18 yılda %50 oranında artış göstermiştir. En yüksek iş kazası ise 2013 yılında yaşanmıştır (14186 iş kazası). Sonuç olarak ise, madencilik sektöründeki iş kazaları 5 yılda bir %10 oranında arttığı belirlenmiştir.