Mahalle ölçeğinde sosyal sürdürülebilirlik ve yer aidiyeti etkileşiminin; yaşam kalitesi, kamusal olanaklara erişim ve kentsel dönüşüm açısından araştırılması: Bahçelievler Merkez Mahallesi

Bu çalışma, mahalle ölçeğinde sosyal sürdürülebilirliğin ilişkili olduğu kavramları keşfetmek ve keşfedilen kavramları inceleyerek ölçüm parametreleri geliştirmeyi hedeflemektedir. Tez kapsamında yapılan literatür taraması sonucu yer aidiyeti ile güçlü bir ilişkisi olduğu tespit edilen sosyal sürdürülebilirlik kavramını merkeze alarak yaşam kalitesi, kamusal alan ve olanaklara erişilebilirlik parametreleri ile ilişkilendirerek araştırma derinleştirilmiştir. Alan araştırması için İstanbul'un 1960'lı yıllarda hızlı yapılanma ve son yıllarda kentsel dönüşümün yoğun olarak yaşandığı mahallelerinden biri olan Bahçelievler Merkez Mahallesi seçilmiştir. Alan araştırması iki kısımdan oluşmaktadır. İlk kısım, sosyal sürdürülebilirlik odaklı metodoloji kullanarak, mahallede yaşayan insanların aidiyet duygusunu ve bununla ilgili sosyal etkileşim, memnuniyet, olanaklara erişilebilirlik kavramlarını araştırmak için anket ve derinlemesine görüşmeler ile desteklenmiştir. Kentsel dönüşüm konusu hem anket sorularında hem de derinlemesine görüşmelerde araştırılmaktadır. Araştırmanın ikinci kısmında, yaşam kalitesi, erişilebilirlik ve yürünebilirlik değerlendirmeleri yapmak amacıyla yeni haritalar oluşturulmuştur. Kamusal alanlar merkez alınarak erişilebilirlik çemberleri çizilmiş ve bu çemberlerin mahalle dokusunun ne kadarını kapsadığı araştırılmıştır. Bu yöntem, kentsel ulaşım ağlarının yoğunluğu ile test edilen entegrasyon haritaları ile birleştirilerek, mahalledeki kamusal alanların erişilebilirliği ve yaşam kalitesi hakkında kapsamlı bir analize olanak sağlamıştır. Mahallede bulunan on beş parkta gözlem yapılarak davranış haritaları elde edilmiştir. Bu tez çalışması kapsamında ulaşılan sonuçlar; Bahçelievler Merkez mahallesindeki kentsel dönüşüm projelerine olan talep oldukça yüksektir. Bu nedenle, yerinde dönüşüm teşvik edilerek sosyal sürdürülebilirliği güçlendirmek önemlidir. Mahalle sakinlerinin uzun süredir burada yaşamaları, mahalleye olan bağlılıklarını arttırmaktadır. Ayrıca, mahallenin erişilebilirliği, yer aidiyeti ve yer memnuniyetini etkilemektedir. Yapılan anket, derinlemesine görüşme ve gözlemler, mahalledeki park kullanımı ve yer aidiyeti hissi arasında olumlu bir ilişki olduğunu göstermektedir. Parkların ve kullanılan kent mobilyalarının tasarımı, sosyal etkileşimi artırmak için önemlidir.