Makine öğrenmesi bazlı sınıflandırma kullanarak nörogelişimsel hastalıklar için ayırt edici özelliklerin bulunması
Is this your thesis?
This record came from a bulk archive import. If it’s yours, link it to your profile.
Abstract (TR)
Majör Depresyon Bozukluğu (MDB) dünyada öne gelen nörogelişimsel bozukluklardan birisidir ve kompleks doğası onu günümüz bilim insanları tarafından hala daha tam anlamıyla çözülemeyen bir probleme dönüştürmüştür. Geçtiğimiz yıllarda MDB gibi bozuklukların beyin-bağırsak ilişkisi üzerinden bağırsak mikrobiyomunun önemi analiz ve modelleme yöntemleriyle incelenerek bilim insanlarının dikkatini çekmeye başlamıştır. Bu çalışmada Amerikan Bağırsak Projesi'ne ait 361 Kontrol ve 23 MDB hastanın dışkı örnekleri kullanılmıştır. Qiita üzerinden elde edilen biyoinformatik analizinden sonra veri setinin özellikleri incelenmiştir ve alfa ve beta çeşitlilik indekslerine bakılarak hastaların yaş bilgisi haricinde herhangi bir istatistiksel anlamlılık bulunamamıştır. Çeşitli Diferansiyel Bolluk Analizi (DBA) yöntemleri kullanılarak potansiyel biyolojik belirteçler bulunmaya çalışılmıştır ve buradan elde edilen sonuçlar makine öğrenme modellerine yüklenerek alternatif bir DBA filteresi uygulanmış veri seti kullanılarak orjinal veri setiyle kıyaslanıp önemli belirteçler bulunmuştur. Makine modellerinin arasında en iyi modeller Random Forest ve XGBoost iken, kesişimlerine bakıldığında literatürdeki bazı çelişkilere rağmen bakterilerden Bifidobacterium adolescentis türü ve Odoribacter, Ruminococcus, ve Adlercreutzia cinslerinin MDB için potansiyel biyolojik belirteçler olabileceği bulunmuştur. Modellerin sonucuyla B. adolescentis türünün MDB hastalarında azaldığını, geriye kalanların ise arttığı bulunmuştur. Bu biyolojik belirteçler için destekleyici bulgular olmasına rağmen, bağırsak mikrobiyom verileri incelenirken alternatif modelleme ve filtreleme seçenekleri ve dış etkenlerden cinsiyet, stres ve beslenme tipi gibi faktörleri de ele alınmalıdır.
Author
Atacan Deniz Öncü
Institution

Boğaziçi University
Hesaplamalı Bilim ve Mühendislik Bilim Dalı
How to Cite
Atacan Deniz Öncü (Yüksek Lisans Tezi). Makine öğrenmesi bazlı sınıflandırma kullanarak nörogelişimsel hastalıklar için ayırt edici özelliklerin bulunması, 2025, Boğaziçi University.
License
Tüm Hakları Saklıdır
This work is shared under the specified license terms.
More theses from Boğaziçi University
- İş zekası uygulamalarında üretken yapay zekanın benimsenmesini etkileyen faktörlerin araştırılması(2025)
- Entanglement of labor and environment in an emerging nuclear power landscape: The Akkuyu NPP(2023)
- Darağacının ardında: Türkiye'de idam cezası, hukuk ve yasama performansı (1926-1990)(2025)
- Doğaya atfedilen değerler, doğayla bağ, çevre dostu davranış ve esenlik: İstanbul'daki kent parkları ziyaretçileri üzerine bir vaka çalışması(2025)
- Türkiye'de bölgesel kalkınma ajanslarının çevre yönetişimindeki rolü üzerine bir değerlendirme: Trakya Bölgesi üzerine bir vaka çalışması(2025)
- Türkiye'de süt üretiminin politik ekolojisi: Değişen pratikler, kırsal geçim kaynakları ve süt hayvanları(2025)