Marmara denizinde hamsi (Engraulis encrasicolus Linnaeus, 1758) avcılığı üzerine bir araştırma

Bu araştırmada, 2017/2018 ve 2018/2019 balıkçılık sezonunda Marmara Denizi'nde hamsi avcılığı yapan balıkçı filosunun özellikleri, birim çabadaki av miktarları ve hedeflenen hamsi balığının bazı popülasyon parametreleri incelenmiştir. 2017/2018 balıkçılık sezonunda toplam 112 tekne, 2018/2019 balıkçılık sezonunda ise toplam 79 balıkçı teknesi aktif olarak hamsi avcılığı yapmıştır. Bu teknelerin tam boyları 15 ile 54 m, gros tonajı 10 ile 637 GT ve makine gücü 261 ile 3320 kW arasında değişmiştir. Balıkçı teknelerinin gros tonajları ve tam boyları arasında yüksek korelasyona sahip üssel bir ilişki tespit edilmiştir. 2017/2018 balıkçılık sezonunda avlanan hamsi balığının aylara göre ortalama birim çabadaki av miktarı en yüksek değer Mart ayında 2,167 ton/gün olarak hesaplanmıştır. Diğer aylarda ortalama birim çabadaki av miktarı 0,160 ton/gün ile 1,589 ton/gün arasında değişmiştir. 2018/2019 balıkçılık sezonunda ise en yüksek değer Aralık ayında 14,950 ton/gün olarak bulunmuştur. Diğer aylarda ortalama birim çabadaki av miktarı 1,725 ton/gün ile 11,066 ton/gün arasında değişmiştir. 2017/2018 balıkçılık sezonu hamsi av veriminin oldukça düşük olduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçlara göre, hamsinin boy ağırlık ilişkisi dişiler için W= 0,0013L3,645, erkekler için W= 0,0010L3,774 ve tüm örnekler için ise W= 0,0047L3,139 olarak hesaplanmıştır. von Bertalanffy büyüme parametreleri L∞=17,92 cm, k=0,37 ve t0 = 0,73 olarak bulunmuştur. Toplam anlık ölüm oranı (Z) 3,2 yıl-1, doğal ölüm oranı (M) 0,77 yıl-1, balıkçılık ölüm oranı (F) 2,43 yıl-1 ve sömürme oranı (E) 0,75 yıl-1 olarak hesaplanmıştır. Hamsi avcılığında sömürme oranının optimum değerin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, hamsi stoklarının korunması ve sürdürülebilir balıkçılığın sağlanması bakımından balıkçılık baskısı mutlaka azaltılmalıdır.