Mastektomi Yapılmış Meme Kanseri Sağkalanı Kadınlar ile Sağlıklı Kadınların Fiziksel Özelliklerinin ve Yaşam Kalitelerinin Karşılaştırılması

ÖZ: Bu çalıĢma, mastektomi yapılmıĢ meme kanseri sağkalanı kadınlar ile sağlıklı kadınları skapular diskinezi, postüral problemler, üst ekstremite kas kuvveti, omuz eklemi pozisyon hissi, üst ekstremite fonksiyonları, statik ve dinamik denge gibi fiziksel özellikler ve yaĢam kalitesi açısından karĢılaĢtırılmak amacıyla gerçekleĢtirildi. ÇalıĢmaya 35-70 yaĢ arasında, meme kanseri sağkalanı (çalıĢma grubu, n=33) ve sağlıklı (kontrol grubu, n=33) toplam 66 kadın birey dâhil edildi. Tüm bireyler, skapular diskinezi değerlendirmesi amacıyla Lateral Skapular Kayma Testi (LSKT), postür değelendirmesi için New York Postür Analizi (NYPA) , üst ekstremite kas kuvvetini ölçmek amacıyla dinamometrik kas kuvvet ölçümü (HHD- Hand Held Dinamometre), üst ekstremite pozisyon hissinin ölçümünde Açı Tekrarlama Testi (ATT), üst ekstiremite fonksiyonlarının değerlendirilmesinde Kol, Omuz ve El Soruları (DASH) Anketi, statik denge için Tandem Romberg Testi (TRT), dinamik denge için Y Denge Testi (YDT) ve Bilgisayar Destekli Denge Platformu ve yaĢam kalitesinin değerlendirilmesi için Kısa Form 36 (KF 36) kullanılarak değerlendirildi. ÇalıĢmamızın sonuçlarına bakıldığında, çalıĢma grubu kontrol grubu ile karĢılaĢtırıldığında skapular diskinezi ve postüral problemlerin daha fazla görüldüğü, sağ omuz abduksiyonu ve sağ omuz ekstansiyon kas kuvveti dıĢında üst ekstremite kas kuvvetinin daha az olduğu, her iki tarafa abduksiyon hareketi sırasında omuz ekleminde pozisyon hissinin daha az olduğu, üst ekstremite fonksiyonlarında kısıtlılık olduğu, statik denge fonksiyonlarının (gözler kapalı) ve yaĢam kalitesinin bazı alt boyutlarının (fiziksel fonksiyon, rol fonksiyonu, ağrı, genel sağlık, sosyal fonksiyon, emosyonel, fiziksel komponent özetinde) daha az olduğu tespit edilmiĢtir (p<0.05). Buna karĢın dinamik denge fonksiyonları ve yaĢam kalitesinin vitalite, mental sağlık ve mental komponent özeti alt boyutlarında ise iki grup arasında fark olmadığı bulunmuĢtur (p>0.05). Meme kanseri sağkalanlarında skapular diskinezi, üst ekstremite kas kuvvetinde azalma, postür problemleri, pozisyon hissinde azalma, üst ekstremite fonksiyonlarında kısıtlılık, denge problemleri gibi çeĢitli fiziksel problemler meydana gelebilmektedir. Mastektomi cerrahisi sonrasında meme kanseri sağkalanlarında görülen sekonder problemler bu hastalarda günlük aktivite kısıtlılıklarına yol açabilmekte ve buna bağlı olarak yaĢam kaliteleri azalabilmektedir. Bu nedenle meme kanseri sağkalanlarında yaĢam kalitesini yükseltmek amacıyla sağlıklı kadınlara göre farklılık gösteren fiziksel özelliklerin belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması önem taĢımaktadır.