Mehmed Tayfur Hâmid Efendi'nin hayatı, sanatı ve divançesi (İnceleme-metin-tıpkıbasım)

Türk edebiyatı tarihinin en değerli kaynaklarından biri de mecmûalardır. Tezkire ve biyografik eserlerde adı geçmeyen şiirler ve şairler hakkında bilgi edinmek açısından mecmûalar mühim bir yere sahiplerdir. Son yıllarda yapılan araştırmalar ve çalışmalar sayesinde bu alandaki eserlerin sayısı artmıştır. Özellikle mecmûalar, adeta birer hazine gibidir. Mecmûalar, kültürel ve tarihî eserlerimize önemli bir kaynak oluşturmuşlardır. Mecmûaları, kişilerin bireysel not defterleri olarak değerlendirmek de doğru olacaktır; çünkü bu defterlerdeki notlar, edebî bir zevk ve beğeniyle sunulmuştur. Mecmûalara dair çeşitli sınıflandırmalar yapılmış, bunlar türlerine ve konularına göre ayrılmıştır. İncelememiz kapsamındaki mecmûa, Mehmed Tayfur Hâmid tarafından tertip edilmiştir. Bu eser, Atatürk Üniversitesi Merkez Kütüphanesi Seyfettin Özege Yazma Eserler Koleksiyonu'nda S.Ö 18809 arşiv numarasıyla kayıtlıdır. Kütüphane kataloğunda "şiir mecmûası" şeklinde kaydedilen eser aslında Mehmed Tayfur Hâmid Bey'in divançesi niteliğindedir. Zira eserde yer alan üç şair dışındaki bütün şiirler Hâmid'e aittir. Çalışmamızın birinci bölümünde, Mehmed Tayfur Hâmid ile ilgili biyografik bilgiler aktarılmış; bazı şiirlerinden hareketle sanatına dair yorumlar yapılmıştır. Ardından divançenin nüsha tavsifi ve içinde bulunan şiirlerin türleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, divançenin transkripsiyonlu metni sunulmuş, ardından tıpkıbasımına yer verilmiştir.