Meme Kanseri Cerrahisi Sonrasında Üst Ekstremitesinde Lenfödem Gelişen Hastalarda Self-masaj, Egzersiz ve Hasta Eğitiminin Lenfödem, Üst Ekstremite Fonksiyonları ve Yaşam Kalitesi Üzerindeki Etkilerinin Araştırılması

ÖZ: Bu çalışma, meme kanseri cerrahisi sonrasında üst ekstremitesinde LÖ gelişen hastalarda self-masaj ve egzersiz ile birlikte verilen hasta eğitiminin LÖ, fonksiyonlar ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin araştırılması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya meme kanseri cerrahisi sonrası ünilateral LÖ gelişmiş olan, 19 gö-nüllü hasta dahil edildi. Katılımcıların demografik bilgileri sorgulandı. Etkilenmiş ekstremiteye tedavi öncesi ve sonrasında çevre ölçümü yapıldı. Üst ekstremite fonksi-yonlarının belirlenmesinde Kol, Omuz ve El Sorunları Anketi uygulandı. Yaşam kali-tesinin değerlendirilmesinde ise Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Organizasyonu Yaşam Kalitesi Ölçeği (EORTC QLQ-C30) kullanıldı. Bireylere aynı tedavi yaklaşım-ları uygulandı. Tedavi öncesi ve sonrası değerler karşılaştırılarak tedavinin etkinliği araştırıldı. Tedavi programı içerisinde bireylere hasta eğitimi, self-masaj ve ev egzer-siz programı uygulandı. Bu tedavi programı toplam 4 hafta süreyle ev programı olarak uygulandı. İlk gün tüm değerlendirmeler yapıldı. Ardından LÖ hakkında bilgilendirme eğitimi yapıldı. Bu eğitim dahilinde tüm hastalara LÖ hakkında dikkat edilecek husus-larla ilgili bilgiler sözlü olarak anlatıldı. Verilen eğitimin ardından self-masaj yöntemi gösterildi. Son olarak bireylere ilk hafta yapılacak olan egzersizler öğretildi. İkinci ve üçüncü haftalarda hastaların self-masaj uygulamaları kontrol edildi ve bir sonraki haf-tanın egzersizleri gösterildi. Dördüncü hafta, bireylere ev ziyareti yapılarak self-masaj uygulaması kontrolü yapıldı ve dördüncü hafta egzersizleri öğretildi. Dördüncü hafta-nın sonunda ise ev ziyareti son kez yapılarak self-masaj uygulaması kontrol edildi ve ölçümler dördüncü haftanın sonunda tekrardan yapıldı. Çalışmamızda uygulanan self-masaj, ev egzersizleri ve hasta eğitiminden olu-şan yöntemlerin LÖ üzerindeki etkinliği incelendiğinde, katılımcıların tedavi sonra-sında tedavi öncesine göre kesik koni hacim düzeyi 1, 2 ve 5’te istatistiksel olarak anlamlı bir azalma olmadığı fakat tedavinin orta-büyük etki yarattığı görülmüştür (r = 0.3). Üst ekstremite fonksiyonlarını geliştirmek için uygulanan aktif egzersiz progra-mında DASH anketi sonuçlarının istatistiksel olarak anlam düzeyine ulaşmasada geli-şim gösterdiği ve uygulanan tedavi programının yaşam kalitesinin (EORTC QLQ-C30) artırılmasında bir yöntem olduğu sonucuna varıldı (p>0,05).