Meme Kanseri Sonrasında Lenfödem Gelişen Kadınlarda Klinik Pilates ve Yoga Egzersiz Yöntemlerinin Karşılaştırılması

ÖZ: Bu çalışma meme kanseri ile ilişkili lenfödemi olan kadınlarda kompresyon giysisi ile uygulanan yoga ve klinik Pilates egzersiz yöntemlerinin lenfödemli ekstremite (LÖE)’de lenfödem, propriosepsiyon, kas kuvveti, kas enduransı, üst ekstremite fonksiyonları ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini karşılaştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya meme kanseri ile ilişkili lenfödemi olan, 28 gönüllü kişi dahil edildi. Katılımcıların demografik ve klinik özellikleri sorgulandı. Bireylerin üst ekstremite lenfödem şiddeti çevre ölçümü ve volümetrik ölçüm ile değerlendirildi. Üst ekstremite propriosepsiyonu, kas kuvveti ve enduransı izokinetik dinamometre (HUMAC / NORM Test & Rehabilitasyon Sistemi, CSMD) ile ölçüldü. Üst ekstremite fonksiyonlarının değerlendirilmesinde Kol, Omuz ve El Sorunları Anketi (DASH), Yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde Meme Kanserine Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (EORTC QLQ- BR23) kullanıldı. Katılımcılar randomize olarak 3 gruba ayrıldı. Bir gruba haftanın 3 günü 8 hafta klinik Pilates egzersizleri, bir gruba haftanın 3 günü 8 hafta yoga egzersizleri uygulandı. Diğer grup ise kontrol grubu olarak belirlendi ve herhangi bir tedavi protokolü uygulanmadı. Tüm gruplara ilk değerlendirmenin ardından kompresyon giysisi verildi. Katılımcılar tedavi süresi boyunca ve egzersiz seanslarında kompresyon çorabı giydi. Uygulanan egzersiz yaklaşımları sonrasında tedavi öncesi yapılan değerlendirmeler tekrarlandı. Tedavi öncesi ve sonrası değerler karşılaştırılarak uygulanan tedavilerin etkinlikleri araştırıldı. Çalışmada, tedavi öncesine göre lenfödem şiddetinin yoga ve klinik Pilates grubunda kontrol grubuna göre daha çok azaldığı (P4=,034) LÖE’de internal rotasyon (IR) kas kuvvetinin en çok klinik Pilates grubunda arttığı (P3=,016, P4=,037), yoga ve klinik Pilates grubunda kontrol grubuna göre üst ekstremite fonksiyonlarının (P3=,008, P4=,004) artış gösterdiği tespit edildi. Yaşam kalitesinin alt ölçek semptom puanlarının yoga grubunda meme semptom (P3=,006, P4=,028) ve kol semptom puanlarının (P2=,004, P3=,008, P4=,002), klinik Pilates grubunda ise kol semptom (P3=,012, P4=,002) puanlarının kontrol grubuna göre olumlu artış gösterdiği görüldü. Sonuç olarak, klinik Pilates egzersizlerinin lenfödemin azaltılması, kas kuvvetinin ve üst ekstremite fonksiyonlarnın artırılması gibi daha fiziksel parametlerde, yoga egzersizlerinin ise yaşam kalitesi gibi daha emosyonel parametrelerde etkili olduğu sonucuna varılmıştır.