Mental retardeli çocuklarda baş-boyun kontrol eğitiminin postür, kognitif algı ve aile üzerine etkilerinin incelenmesi

Dilşat Melek AKSU, Mental Retardeli Çocuklarda Baş-Boyun Kontrol Eğitiminin Postür, Kognitif Algı ve Aile Üzerine Etkilerinin İncelenmesi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep, 2025. Mental retardeli çocuklarda baş-boyun kontrol eğitiminin postür, kognitif algı ve aile üzerine etkilerinin incelenmek amacıyla yapılan çalışmaya yaşları 3-10 arasında değişen 20 birey dahil edildi. Bireyler çalışma ve kontrol grubu olarak iki gruba ayrıldı. Her grupta 10 birey yer aldı. Kontrol grubuna standart fizyoterapi, çalışma grubuna ise standart fizyoterapi programına ek olarak konverjans ve göz koordinasyon egzersizleri uygulandı. Ailelerin çocuklarının özel gereksinimlerinden kaynaklanan psikososyal ve ekonomik etkilenme düzeylerini değerlendirmek için IPFAM (Aile Etki Ölçeği), Bireylerin günlük yaşam aktivitelerini değerlendirmek için WeeFIM, postüral analizini değerlendirmek için MicroDicom dijital uygulaması ile birlikte tragus açı ölçümü kullanılmıştır. Çalışma ve kontrol grubundaki bireylere 8 hafta boyunca haftada 2 gün fizyoterapist eşliğinde tedavi uygulandı ve 16 seans sonrasında her iki grupta da tedavi öncesi ve sonrası değerlendirmeler yapıldı. Elde edilen sonuçlara bakıldığında, baş-boyun kontrolü, postür, kognitif algı ve aile üzerine etkileri açısından grup içi karşılaştırmada; tragus açılarında, WeeFIM ölçeğinde ve IPFAM ölçeğinin Ailesel alt boyutu başlığı dışında değişim görülmemiştir (p>0,05). Gruplar karşılaştırıldığında; IPFAM ölçeğinin Kişisel ve Maddi alt boyutu başlığı dışında, değerlendirilen tüm parametrelerde çalışma grubunun daha etkin olduğu görüldü (p<0,05). Sonuç olarak çalışmamızda, mental retardeli bireylerde baş-boyun kontrol eğitiminin postür, kognitif algı ve aile üzerinde standart fizyoterapiye ek olarak uygulanan konverjans ve göz koordinasyon egzersizleri etkilerinin sınırlı olduğu ve bazı paramterelerde olumsuz değişimler gözlenmiştir. Bu nedenle, etkinliğin netleşmesi için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.