Mesial temporal skleroz ve temporal lob epilepsi cerrahisi geçiren hastalarda MRG ve işitmenin değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, mesial temporal skleroz (MTS) tanısı ile rezektif cerrahi uygulanan hastalarda, manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ile işitsel ağ yapılarındaki hacimsel değişiklikleri ameliyat öncesi ve sonrası karşılaştırarak nicel olarak incelemek ve bu bulguları işitme ve santral işitsel işlemleme açısından tartışmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif longitudinal çalışmaya; MTS tanısı ile anterior temporal lobektomi ve amigdalohipokampektomi uygulanan ve hem preoperatif hem de postoperatif döneme ait uygun kalitede 3T beyin MR görüntüleri bulunan erişkin hastalar dahil edildi. MRG verileri, SPM25 üzerinde çalışan CAT12 yazılımı ile işlenerek, her hasta için ameliyat öncesi ve sonrası döneme ait cerrahi bölge ve işitsel ağla ilişkili olabilecek toplam 35 kortikal ve subkortikal bölgenin hacimsel ölçümleri elde edildi. Aynı hastalara ait preoperatif ve postoperatif bölgesel beyin hacimleri karşılaştırıldı. Bağımlı ölçümlere yönelik parametrik olmayan analizler için Wilcoxon Signed-Rank testi kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 15 hastada yapılan preoperatif-postoperatif volümetrik karşılaştırmada, kontralateral hipokampal alt alan analizinde yalnızca CA2-3 bölgesinde ve alveusta anlamlı hacim azalması saptandı. Kontralateral tarafta ayrıca planum polare ve sentromedian nükleus bölgelerinde ameliyat sonrası dönemde hacim artışı izlendi. İpsilateral bölgede angular girus ve supramarginal girus hacimlerinde artış gözlenirken; transvers temporal girus, medial genikülat nükleus, anterior ve posterior insula (toplam insula hacmi), lingual girus, mamiller cisim, planum temporale ve talamus ölçümlerinde anlamlı hacim azalması bulundu. Forniks ve striatum hacimleri ise hem ipsilateral hem de kontralateral anlamlı olarak azalmıştı. Sonuç: Bu çalışmada, mesial temporal lob epilepsi (MTLE) cerrahisi sonrası primer işitsel yapılar olan transvers temporal girus ve medial genikülat nükleusta ipsilateral hacim azalması gözlenirken; işitsel-bilişsel entegrasyonda görev alan angular girus ve supramarginal girusta hacim artışı saptanmıştır. Bu bulgu, işitmenin temel duyusal bileşenlerinde bir azalma olurken, üst düzey anlamsal ve fonolojik işlemleme alanlarında nöroplastik bir yanıt geliştiğini düşündürmektedir. Kontralateral hipokampal CA2-3, alveus, planum polare ve sentromedian nükleus bölgelerindeki hacim değişiklikleri, karşı hemisferinde postoperatif etkilenebileceğine işaret etmektedir. Forniks ve striatum gibi bağlantı bölgelerindeki bilateral hacim kayıpları ise yaygın ağ etkisini desteklemektedir. Bulgular, MTLE cerrahisinin sadece hedef bölgelere değil, işitsel ve limbik ağlar dahil daha geniş bir nöroanatomik sisteme etki ettiğini göstermektedir. Bu nedenle yalnızca saf ses odyometrisi değil, ileri işitsel işlemleme testleri ile fonksiyonel değerlendirmelerin de entegre edilmesi klinik açıdan önem taşımaktadır.