Güneyköy (Eşme-Uşak) yöresindeki arsenopiritli altın oluşumlarının jeolojik, mineralojik ve jeokimyasal özellikleri

Aksaray Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Bölümü'ne yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, Eşme'de (Uşak) yer alan arsenopiritli Au damarlarının jeolojik, petrografik, jeokimyasal özellikleri, sıvı kapanım özellikleri ve kükürt izotop çalışması yapılmıştır. İnceleme alanı Batı Anadolu Bölgesi'nde, Menderes Masifini oluşturan metamorfik birimler içerisinde yer almaktadır. Çalışma alanında arsenopiritli-kuvars damarları Menderes Masifine ait Prekambriyen yaşlı gnays ve mika şistler içinde yer almaktadır. Kayaçta egemen olarak izlenen ana cevher minerali arsenopirittir. Arsenopiritler çoğunlukla özşekilsiz ve/veya yarı özşekilli kataklastik özellikli, olarak gözlenmektedir. Arsenopiritlerin tane büyüklükleri çoğunlukla < 5-150 mikrometre arasında değişmektedir. Arsenopiritler tane sınırları ve çatlaklardan itibaren skordite dönüşmüştür. Arsenopirtilerin aralarında ve/veya çatlaklarında pirit mineralleri de tesbit edilmiştir. Bazı piritlerin markazite bazısınında limonite dönüştükleri belirlenmiştir. Altın arsenopiritlerin içerisinde kapanım şeklinde gözlenmektedir. Yapılan analiz sonuçlarına göre cevherli örneklerin Au içeriği 0.5 ppm ile 10 ppm arasında; Ag içeriği 20.4 ile 0.1 ppm, Ni içeriği 156-20 ppm; Cu içeriği 9.0 ile 19.9 ppm; Pb içeriği 363 ile 6.2 ppm; Zn içeriği 2 ile 32 ppm; As içeriği 1000 ppm'den büyük; Cd içeriği de 0.1 ppm civarında olduğu belirlenmiştir. Arsenopiritlerdeki S34 ‰ değeri -3.7 ile -10.6 aralığında değişmektedir. Bu veriler sülfürün yerel yan kayaçlardan ve çok az da magmatik kayaçlardan geldiğini göstermektedir. Arsenopiritli kuvars damarlarından alınan örneklerden kuvars ve kalsit kristallerinde yapılan sıvı kapanım çalışmasına göre cevherleşmeyi oluşturan çözeltilerin homojenleşme sıcaklığı 270-440 oC de, cevherli çözeltilerin tuzluluk değeri ise %3,4 ile 14 NaCl olarak belirlenmiştir.