Deprem sırasında oluşan geoteknik hasarların atık-lastik kum karışımları kullanılarak azaltılması

Sismik izolasyon, geçen yüzyılın başından itibaren gelişmekte olan ileri seviyede depreme dayanıklı yapı tasarımı tekniklerinden biridir. Temelde; yapının sismik aktiviteler karşısında indirgenmiş yapısal sismik tepkiler vermesini amaçlamaktadır. Genel olarak, olası deprem hareketi sonucunda kritik performans gösterecek ya da deprem riskinin minimumda tutulması gerekli yapılarda uygulamaları görülmektedir. Yakın dönemde, atık lastik karıştırılarak dinamik özellikleri iyileştirilmiş zeminin, bina temelinin etrafına yerleştirilmesi alternatif bir sismik izolasyon tekniği olarak önerilmiştir. Sözü edilen iyileştirmede, zeminin özellikle sönüm kapasitesinin artacağı ve bu sayede sismik hareket geçirgenliğinin azalacağı varsayılmaktadır. Bu çalışma yukarıda kısaca anlatılmış alternatif geoteknik sismik izolasyon tekniğinin geçerliliğini, sismik performans yönünden incelemektedir. Atık lastiğin tekrar işlenmesi ile elde edilmiş malzeme, Silivri Kumu olarak bilinen kum numunesine karıştırılmıştır. Bu sayede elde edilen lastik-kum karışımı laboratuarda bir dizi testten geçirilmiş ve mekanik özellikleri saptanmıştır. Daha da önemlisi dinamik laboratuar testleri ile kayma modülü ve sönüm oranı bulunmuştur. Statik ve dinamik özellikleri saptanan lastik atık-kum karışımı, QUAD4M üzerine kurulu bilgisayar programı yolu ile nümerik analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu analizler; farklı deprem kayıtları ve az-orta katlı betonarme binalar kullanılarak çeşitlendirilmiştir. Analiz sonuçları; yapıya gelen ivmelerin, çatı, temel ve birinci kat kaymalarının zaman grafiklerini içermektedir. Yukarıda anlatılan atık lastik-kum karışımının, binaların temelinin altına yerleştirilip geoteknik sismik izolasyon malzemesi olarak kullanılması, nümerik analiz sonuçlarındaki sismik performans kriterlerine göre incelenmiştir.