Marmara bölgesi̇'nde antibiyotik taşınımının modellenmesi ve coğrafi̇ bi̇lgi sistemleri (CBS) kullanılarak çevresel riskin haritalanması

İnsan nüfusu arttıkça, hayvancılık faaliyetleri son birkaç on yıldır daha da yoğunlaşmaya başlamıştır. Veteriner antibiyotikleri hayvan sağlığı ve yönetimi açısından en yaygın tercih edilen ilaç türlerinden bir tanesidir. Antibiyotiklerin kayda değer fraksiyonları hayvan atığında ortaya çıktığı için; tarımsal arazilere hayvan atıklarının gübre olarak uygulanmasından dolayı, antibiyotikler hem gübreden toprağa geçerek toprak kalitesini hem de yüzeysel akışla yüzey sularına taşınarak su kalitesini etkileyebilmektedirler. Çevrede ortaya çıkan antibiyotikler, toksik etkilere ve antibiyotiğe dirençli bakteri gelişimine neden olabildikleri için, kimyasal kirliliğe yol açan bu mikro kirleticilerin yan tesirleri hakkındaki duyulan endişe artmaya başlamıştır. Bilimsel bir proje kapsamında, Türkiye'de Marmara Bölgesi'nin çeşitli tarım arazilerinden önceden toplanan toprak ve gübre numunelerinde antibiyotik konsantrasyonları ölçülmüştür. Bu çalışmanın amacı ise, antibiyotik taşınımı açısından risk azaltma aksiyonlarının alınmasının gerekli olabileceği mera alanlarını belirleyerek Marmara Bölgesi'ne ait çevresel risk haritaları yaratmaktır. İlk olarak; Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) aracılığıyla havza ve althavza gibi farklı hidrolojik ve hidrolik özelliklere sahip yönetilebilir modelleme birimlerine bölünen çalışma alanında, yağış olaylarından kaynaklanan yüzeysel akış miktarı ve hidrolikler, Yağmur Suyu Yönetim Modeli (SWMM) uygulanarak simule edilmiştir. İkinci olarak, Marmara Bölgesi'nde önceden analiz edilmiş antibiyotik türlerinin taşınımı, Hollanda Ulusal Halk Sağlığı ve Çevre Enstitüsü (RIVM) tarafından sağlanan maruziyet modeli kullanılarak araştırılmıştır. Son olarak, Marmara bölgesindeki antibiyotik taşınım riski bütün mera alanları için geliştirilen çok kriterli karar analizi yaklaşımı (MCDA) ve CBS teknikleri yardımıyla haritalanmıştır.