Yoksulluk ve eğitim fırsatı arasındaki geribildirim dinamiğinin modellenmesi

Yoksulluk, Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye de dâhil olmak üzere birçok ülke için kalıcı bir sorundur. Bu çalışma Türkiye' de son yıllarda temel sosyoekonomik bir sorun olarak kabul edilen, çalışan yoksullar arasındaki "yoksulluk kısır döngüsü" ile ilgilidir. Çalışmanın amacı, iki düzeyde tanımlanmıştır. İlk olarak; tez, yoksulluk ve eğitim olanakları arasındaki etkileşimlerin modellendiği genel bir sistem dinamiği modeli oluşturmayı hedeflemiştir. Oluşturulan modeldeki temel soru yoksulun gelecek nesillerde de yoksul kalıp kalmayacağıdır. Diğer bir deyişle, yoksullarda kuşaklar arası yukarı doğru sosyoekonomik hareketlilik olup olmadığı araştırılmaktadır. İkinci olarak, kurulan modelde çalışan yoksulluğunu azaltmak ya da çalışan yoksulluğu ile mücadele etmeyi amaçlayan bazı eğitim politikalarının incelenmesi amaçlanmıştır. Eğitimde özelleştirmedeki artış bu incelemenin merkezindedir, çünkü bu artış eğitimde fırsat eşitsizliği yaratarak çalışan yoksulluğu ile mücadele için önemli olan istihdam kalitesini etkilemektedir. Eğitim hizmetlerine ulaşılabilirlik ve eğitim olanaklarında eşitlik, istihdam piyasasındaki yüksek vasıflı işler için ön koşullardır. Türkiye'de eğitim kalitesinde büyük farklılıklar bulunmaktadır. Bu sebeple, işsizlik ve vasıfsız istihdam toplum için giderek daha karmaşık bir sorun olmuştur. Çalışmadaki modelin sonuçları, eğitim fırsatlarındaki eşitsizliğin, yoksulların yüksek kaliteli eğitim alarak yüksek vasıflı işgücüne dâhil olup yüksek maaşlı işlerde çalışmalarını imkânsızlaştırabildiğini doğrulamaktadır. Bu çalışma, eğitimdeki ve istihdamdaki fırsat eşitsizliğinin yoksulluk döngüsünün kırılmasına engel teşkil ettiğini göstermiştir. Son olarak, yoksulluk döngüsünün kırılmasında yardımcı olabilecek eğitim politikaları incelenmiştir.