Türkiye'deki ataksilerin moleküler temeli ve tüm ekzom dizilemenin kesin ayırıcı tanıdaki önemi

Ataksiler klinik, genetik ve mekanistik açıdan heterojen bir nörodejeneratif hastalık grubudur. Farklı ataksi tipleri arasındaki klinik örtüşmelerin yanında, ataksinin benzer nörolojik hastalıklarda ek semptom olarak görülmesi de kesin tanıyı zor hale getirmektedir. Sık görülen ataksi tiplerinin dışlanmasının ardından genetik tanı almamış göz ardı edilemeyecek miktarda ataksi hastası mevcuttur. Son yıllarda yeni nesil dizileme teknolojileri hem monogenik, hem de kompleks kalıtım gösteren hastalıkların genetik nedeninin tanımlanmasında kendini ispatlamış sağlayan güçlü bir araçtır. Farklı uygulamalar arasında ekzom dizileme yöntemi, özellikle Mendel türü kalıtım gösteren hastalıkların genetik nedenlerinin bulunmasında etkili ve kullanılışlı olmuştur. Bu tez kapsamında, 47 ataksi ailesi, hastalık nedenini anlama amacıyla ekzom dizilemeye tabi tutuldu. Resesif kalıtım gösteren ailelerde, mutasyonu barındırması muhtemel olan ortak homozigot segmentleri saptamak için homozigotluk haritalama yöntemi kullanıldı. Bu çalışma çerçevesinde incelenen ailelerin yarısına yakınında (%43) ataksi fenotipine neden olan gen / mutasyon bulundu ve doğrulandı. Bu oran literatürle uyumludur ve ekzom dizileme yönteminin ayırıcı tanıdaki önemini göstermektedir. Sonuç alamadığımız ailelerde daha detaylı fenotip bilgisine ulaşılması ve hızla evrimleşen veri analiz yöntemlerinin benimsenmesi yeni hastalık genleri tanımlamanın önünü açacaktır.