Muhasebe meslek etiği ve davranışsal muhasebe üzerine muhasebe meslek mensuplarına yönelik bir araştırma: Ağrı ili örneği

Eski zamanlardan beri devam eden ve zamanla değişip gelişen muhasebe bilimi; şirketlerin varlıklarında ve kaynaklarında değişikliklere neden olan işlemlere ilişkin bilgilerin düzeltilmesi, sınıflandırılması, kaydedilmesi, raporlanması ve sonuçları yorumlanması işlemine devam etmektedir. Bu bilgiyi oluşturan ve analiz yapan muhasebe meslek mensuplarının; duygu ve düşünceleri, kişilik özellikleri, toplumsal kültür ve inançları bu bilginin oluşmasında etkili olmaktadır. Bu durum, muhasebeye davranışsal açıdan bakılması gerektiğini göstermektedir. Davranışsal muhasebe; muhasebe meslek mensupları tarafından alınan kararları, mesleki ortamlardaki insanların davranışları üzerindeki etkisini incelemektedir. Davranışsal muhasebenin en önemli alt ögesi ise etik unsurudur. Muhasebe mesleğinde etik, meslek üyelerinin bilgisinin, tarafsızlığının, dürüstlüğün, güvenilirliğinin ve öz kontrolünün göstergesi olarak önem arz etmektedir. Bu nedenle meslek mensuplarının mesleklerini icra ederken etik ilkelerin öneminin bilincinde olmaları oldukça önemli olmaktadır. Bu çalışmada; muhasebe, muhasebe mesleği, muhasebe mesleğinde etik, davranışsal muhasebe gibi konular kavramsal olarak ele alınmıştır. Ayrıca çalışmada; sosyal bilimlerde kullanılan toplama yöntemlerinden birincil veri olan anket yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın amacı ise; Ağrı ilinde faaliyette bulunan muhasebe meslek mensuplarının etik yargı düzeylerinin, etik ilkelere aykırı davranmaya iten ve bu etik ilkelere uygun davranmaya sebep olan faktörlerin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Bu doğrultuda SPSS 23 Paket programı kullanılarak verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemleri olarak frekans, ortalama, standart sapma kullanılmıştır. İki grup arasındaki niceliksel verilerin karşılaştırılmasında Bağımsız Örneklem T Testi ve Tek Yönlü Anova Testi kullanılmıştır. Sonuç olarak; muhasebe meslek mensuplarının etiği algılamasının etki düzeyinin orta düzeyde olduğu, meslek etiğine yönelik algıları ile demografik özellikleri arasında anlamlı farklılıklar olmadığı, ancak muhasebe meslek mensuplarının meslek etiğine aykırı davranışlarına etki eden faktörlerin etiğin alt bileşenlerinden en az birisi ile tahmin etmenin mümkün olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Davranışsal Muhasebe, Muhasebe Mesleği, Muhasebe Etiği, Muhasebe Meslek Etiği