Türk CMT ailelerinde mutasyon, ekzom dizileme ve bağlantı analizleri

Charcot-Marie-Tooth hastalığı (CMT) diğer bir adıyla herediter motor ve duysal nöropati en sık görülen kalıtsal nöropatidir. CMT hastalarında genellikle distal kas zaafı ve peroneal kaslarda atrofi vardır. Bu çalışmanın ilk bölümünde, GJB1, PRPS1, GDAP1 ve SH3TC2 genlerinde toplam 34 Türk CMT hastasında mutasyon taraması gerçekleştirildi. GJB1'in kodlayan bölgesinde iki varyasyon belirlenirken genin 5'UTR'ında iki mutasyon daha saptandı. GDAP1 ve SH3TC2 genlerinde ise birer mutasyon tanımlandı. CMT genlerinde mutasyon taşımayan iki ailede sorumlu genin belirlenmesi amacıyla ekzom dizilemesi gerçekleştirildi. Bu ailelerden birinde, GJB1'in 5'UTR bölgesinde yeni bir varyasyon gözlendi. İkinci ailede ise ekzom dizileme sonuçlarından tek başına bilgi edinilememesi nedeni ile tüm genom bazında bağlantı analizi yapıldı. Bu iki analizden elde edilen bulguların karşılaştırılması ile üç aday gen tanımlandı. Çalışmanın son bölümünde, dört CMT ailesinde X kromozomuna bağlantı analizi uygulandı. Analiz üç aile için sonuç vermezken dördüncü ailede 102 Mb uzunluğunda bir bölgeye bağlantı gösterdi. Bağlantı veren bölgenin çok büyük olması ve yaklaşık 1100 gen içermesi nedeniyle hastalığa yol açan gen tanımlanamadı. Genin belirlenmesi amacıyla farklı yöntemler kullanılması gerekmektedir. Bu çalışma sonucunda özellikle iki önemli sonuca varılmıştır. Birincisi, GJB1'in 5'UTR bölgesinde bulunan varyasyonların beklenenden daha sık hastalığa yol açabileceğinin gösterilmesidir. İkincisi, bir ailede bilinen tüm CMT genlerinin dışlanması sonrasında üç aday gen tanımlanmasıdır. İleride gerçekleştirilecek olan araştırmalarda bu aday genlerden hangisinin hastalığa yol açtığı belirlenebilecektir. CMT genlerinin ve mutasyonların tanımlanması hastalığın genetik alt yapısının anlaşılması ve hastalara moleküler tanı ile yardımcı olunması açısından son derece önemlidir.