Nanofiber membran uygulamalarının kesme gül (Rosa hybrida L.) çiçeklerinin vazo ömrüne etkileri

Bu çalışma, metil jasmonat (MeJA), lavanta yağı (LO) ve gümüş nanopartikül (AgNP) içeren nanofiber membranların kesme gülün (Rosa hybrida 'Rhodos') hasat sonrası kalite ve vazo ömrü üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma; nanofiber üretimi ve karakterizasyonu, ön deneme ve ana deneme olmak üzere üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Üretilen nanofiber membranlar, vazo solüsyonu olarak uygulanmıştır. Karakterizasyon analizleri sonucunda, LO, MeJA ve AgNP'nin nanofiber membranlarına başarılı bir şekilde bağlandığı, kontrollü şekilde salındığı ve genel olarak nanofiberlere antibakteriyel özellik kazandırdığı edilmiştir. Ön denemede, vazo ömrü açısından en etkili uygulamaların MeJA ve MeJA+AgNP içeren nanofiberler olduğu saptanmıştır. Ana denemede, nanofiber membranlar (MeJA ve MeJA+AgNP) farklı konsatrasyonlarda (100, 500 ve 1000 mg L-1) uygulanmıştır. Ana deneme süresince, vazo ömrü, tartılı derecelendirme, su alımı, oransal taze ağırlık değişimi, çiçek dalındaki bakteri gelişimi, süperoksit dizmutas enzim aktivitesi (SOD), petoksidaz enzim aktivitesi (POD) ve petallerdeki toplam monomerik antosiyanin miktarı değerlendirilmiştir. Bulgular neticesinde, içerdiği madde ve konsatrasyonuna bağlı olarak nanofiber uygulamaların kesme güllerin kalite kaybını geciktirdiği ve vazo ömrünü artırdığı tespit edilmiştir. En uzun vazo ömrü, 500 mg L-1 NF+MeJA+AgNP (15.5 gün) ve 100 mg L-1 NF+MeJA (15.0 gün) uygulamalarından elde edilmiştir. Buna karşılık, kontrol ve 25 μL L⁻¹ MeJA uygulanan güllerde (12.5 ve 12.8 gün) en kısa vazo ömrü gözlenmiştir. En uzun vazo ömrüne sahip uygulamalar kontrole göre vazo ömrünü sırasıyla %24 ve %20 oranında artırmıştır. Tartılı derecelendirme sonuçlarına göre 500 mg L-1 NF+MeJA+AgNP en yüksek puanı (632,0) alarak "Çok iyi" grubuna giren tek uygulama olmuştur. Ayrıca 100 mg L-1 NF+MeJA, 100 mg L-1 NF+MeJA+AgNP ve Chrysal (ticari kontrol) uygulamaları ise sırasıyla 539.3 (İyi), 566.0 (İyi) ve 504,7 (İyi) puan almışlardır. Bu uygulamalar, genel olarak su alımını artırmış ve taze ağırlık kaybını geciktirmiştir. Fakat yüksek dozda nanofiber (1000 mg L-1 NF+MeJA, 1000 mg L-1 NF+MeJA+AgNP) ile muamele olmuş güllerde toksisite semptomları görülmüştür. Enzim aktivitelerini (SOD ve POD) artıran uygulamalara ait çiçekler vazo ömrü kalitelerini daha iyi muhafaza etmişlerdir. MeJA ve MeJA+AgNP içerikli nanofiber uygulamalarında, doza bağlı olarak Botrytis cinerea gelişim indeksinde daha yüksek puan elde edilmiştir. Gümüş nanopartikül içeren nanofiber ve Chrysal uygulamaları önemli düzeyde antibakteriyel etkinlik göstermiştir. Aksine, kontrol ve sadece MeJA içeren uygulamalar antibakteriyel etkinlik göstermemiştir. Sonuç olarak, nanofiber teknolojisinin kesme çiçeklerin vazo ömrünü uzatmak için yenillikçi bir çözüm sunduğu ortaya çıkarılmıştır. 500 mg NF+MeJA+AgNP ve 100 mg NF+MeJA uygulamalarının kesme güllerin hasat sonrası kalitesini koruma ve vazo ömrünü uzatmada en etkili uygulamalar olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, nanofiber teknolojisinin farklı polimerler ve aktif maddeler kullanılarak geliştirilmesi ve farklı kesme çiçek türlerinde uygulanabilirliğinin araştırılması önerilmektedir.