Yetişkin zebrabalığı koku epitelinde özelleşmiş kimyasal duyu sinir hücrelerinın nörojenez ve göçü

Bu çalışma çerçevesinde, nörojenez sürecinin ve yetişkin zebrabalığında doğan koku sinir hücrelerinin (OSN) koku epiteline (OE) entegrasyonunun sistematik ve niceliksel olarak analizi yapılmıştır. Postlarval zebrabalığın OE'de, OSN'ler duyusal dokunun merkezi ve çevresel marjı olmak üzere iki farklı bölgesinde üretiliyor. Proliferasyon markörü olan BrdU kullanılarak hücrelerin doğumunun zamansal olarak izlenmesi lamelleler arasında bulunan kıvrımda (ILC) yerleşen iç proliferasyon bölgesinden merkezkaç göçü ve duyusal/duyusal olmayan dokular (S/NS) arasında bulunan sınırda yerleşen çevresel nörojenik bölgeden merkezcil göçün olduğunu göstermiştir. Radyal göçün yanı sıra zamanla dokunun bazal katmanından apikal katmanına doğru bir göç olduğu da gözlenlenmiştir. Hücresel farklılaşmanın ve nöronal olgunlaşmanın farklı evrelerinin göstergesi olan pronöronal genleri ifade eden nöronal progenitör hücreler, ILC ve S/NS'de mitotik olarak aktif bölgelerde veya yakınında gözlemlenmiştir. BrdU inkubasyonu sonrasında yeni doğan OSN'lerin kader takibi, OSN'lerin erken farklılaşma evrelerinde oldukça hareketsiz olduğunu ve göçü tamamlamadan önce nöronal olgunlaşmayı tamamladığını gösterdi. Farklı kimyasal duyu reseptörlerini ifade eden yeni üretilen OSN'lerin analizi, ILC ve S/NS'deki her iki proliferasyon bölgesinin, niceliksel olarak eşit olmasa da, farklı OSN alt popülasyonlarının oluşumuna katkıda bulunduğunu ortaya koymuştur. Yetişkin organizmada doğan OSN'lerin doğum alanının yakınında kemoreseptör ifadesine başlaması, OE'de radyal olarak göç etmesi ve zamanla hücresel ölümün gerçekleşmesi sonucunda tanımlanan halka benzeri ifade alanları izleniminin yaranmasına neden olan bir model önerilir. Yeni doğan OSN'lerin zamansal davranış analizinden çıkarılan niceliksel parametrelere dayanan, OSN göç hızı, progenitörlerin çoğalma bölgelerindeki doğum hızı, olgunlaşma zamanlaması ve ömrü gibi fiziksel ve ontogenetik parametrelerin OR genlerinin ekspresyon profillerini taklit etmek için yeterli olup olmadığını test eden bir hesaplama modeli geliştirilmiştir.