Obez olan ve olmayan çocuklarda el bilek çevresi ile diğer antropometrik ölçümler arasındaki ilişkinin araştırılması

Amaç: Antropometrik ölçümler obezitenin tanı ve takibinde pratik yöntemlerdir. Bu çalışma, 5-18 yaş arası çocuk/adolesanlarda el bilek çevresi ölçüsü ile obezite arasındaki korelasyon ve el bilek çevresi ölçüsünün optimum cut off (kesme noktası) değerini, duyarlılık ve özgüllüğünü belirlenmesini amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 18 aylık bir dönemde üniversitesi hastanesine başvuran, kronik hastalığı olmayan 5-18 yaşında 164 çocuk (69 erkek, 95 kız) dahil edilmiştir. Katılımcıların boy, kilo, VKİ, bel çevresi, EBÇ ve vücut yağ yüzdesi ölçülmüş, pubertal durumları kaydedilmiştir. Obez çocuklarda, insülin direnci (HOMA-IR), lipit profili ve karaciğer enzimleri değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde, korelasyon testleri, lojistik regresyon ve ROC analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %59'u obez grubunda yer almıştır. EBÇ ile VKİ-SDS (r=0,773, p<0,001), bel çevresi (r=0,894, p<0,001) ve vücut yağ yüzdesi (r=0,839, p<0,001) arasında güçlü pozitif korelasyonlar saptanmıştır. Obez çocuklarda, EBÇ anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,001). ROC analizi sonucunda EBÇ'nin obeziteyi öngörmede yüksek tanısal güce sahip olduğu (AUC=0,89) gösterilmiştir. EBÇ'de her bir cm.lik artış, obez olma olasılığını yaklaşık 3,3 kat artırmaktadır (OR = 3,27, p = 0,044). Pubertal dönemde, EBÇ ile obezite parametreleri arasındaki ilişkiler daha belirgin bulunmuştur. EBÇ kesme noktaları erkeklerde; puberte öncesi 15,3, puberte sonrası 17,3 cm, kızlarda; puberte öncesi 14,3, puberte sonrası 16,3 cm bulunmuştur. Sonuç: El bilek çevresi ölçümü, çocuk ve adolesanlarda obeziteyi belirlemede, hastane ortamında ve toplum taramalarında, kolay uygulanabilir, güvenilir ve maliyeti düşük bir yöntemdir. Klinik pratikte VKİ ve bel çevresine ek olarak kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Obezite, Çocuk, Adolesan, El bilek çevresi, Antropometri