Obsesif kompulsif bozukluk belirtilerinin intihar riskiyle ilişkisi: Öz tiksinmenin rolü

İntihar, 15-29 yaş aralığındaki gençlerin ölüm nedeni arasında ikinci sırada yer alan ve her yıl yaklaşık 800.000 insanın yaşamını yitirmesine sebep olan ciddi küresel bir halk sağlığı sorunudur. Bu bağlamda intiharda rol oynayan risk faktörlerinin anlaşılması intiharın önlenmesi ve müdahalesi tedavisi açısından oldukça önemlidir. Son yıllarda yapılan çalışmalar yaygın kabulün aksine obsesif kompulsif bozukluk belirtilerinin yüksek intihar olasılığı ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Mevcut araştırmada obsesif kompulsif bozukluk belirti şiddeti ile intihar olasılığı arasındaki ilişkide öz tiksinmenin aracı rolünün kişilerarası psikolojik intihar kuramı çerçevesinde incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın örneklemi kartopu ve kolay örnekleme yöntemleri ile ulaşılan yaşları 18 ile 44 arasında değişen (Ort.= 21.91 SS= 3.19) 371'i kadın (%82.4), 79'u erkek (%17.6) 450 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Katılımcılara Boyutsal Obsesyon Kompülsiyon Ölçeği, Öz Tiksinme Ölçeği-Revize Formu, İntihar Olasılığı Ölçeği, Kişilerarası İhtiyaçlar Anketi ve Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği'nden oluşan çevrimiçi anket seti uygulanmıştır. Elde edilen veriler, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi ve Paralel Seri Aracı Model Analizi (Model 81) ile incelenmiştir. Korelasyon analizi sonuçlarına göre, çalışmanın temel değişkenleri birbiri ile anlamlı ilişki içerisindedir. Yürütülen paralel seri aracılık analizi sonucunda depresyon ve anksiyete belirtileri kontrol edildiği koşulda obsesif kompulsif bozukluk belirti şiddeti ve intihar olasılığı arasındaki ilişkide öz tiksinmenin aracı ilişkisi anlamlı olarak bulunmuştur. Kişilerarası psikolojik intihar kuramı bileşenlerinden başkalarına yük olma algısı ve engellenmiş aidiyet hissinin obsesif kompulsif bozukluk belirtileri ile doğrudan ilişkisi anlamlı olmamıştır ancak öz tiksinme ile olan paralel seri aracılık ilişkileri anlamlı olmuştur. Önerilen kuramsal model, obsesif kompulsif bozukluk belirti boyutları açısından sınandığında yalnızca sorumluluk ve kabul edilemez düşünceler belirti boyutlarını içeren model analizleri anlamlı olarak bulunmuştur. Bulgular öz tiksinmenin obsesif kompulsif bozukluk belirtileri ve intihar olasılığı arasındaki ilişkideki rolünün önemine işaret etmektedir.