Obsesif kompulsif bozukluk tanılı hastalarda belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik dayanıklılığın yaşam kalitesiyle ilişkisi

Amaç: Bu çalışmada, obsesif kompulsif bozukluk (OKB) tanılı hastalarda belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinin yaşam kalitesiyle bağıntısının incelenmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu tez çalışması 72 obsesif kompulsif bozukluk hastası ve herhangi bir ruhsal hastalığa sahip olmayan 72 sağlıklı kontrolden oluşan kesitsel bir çalışmadır. Sosyodemografik Veri Formu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği, Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36), Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HADÖ), Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği (HDDÖ) ve Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği (Y-BOCS) kullanılmıştır. Sağlıklı kontrol grubundaki bireyler hasta grubuyla yaş ve cinsiyet değişkenleri açısından aynı oranda dağılım göstermesi göz önünde bulundurularak seçilmiştir. Bulgular: Obsesif kompulsif bozukluk grubunun belirsizliğe tahammülsüzlük ölçeğinin toplam skorunda ve bütün alt boyutlarında kontrol grubuna göre daha yüksek puanlar aldığı bulunmuştur. Toplam puanda ve yapısal stil alt ölçeği dışındaki bütün alt ölçeklerde hasta grubunun daha düşük puanlar aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Obsesif kompulsif bozukluk grubu yaşam kalitesine ait bütün alanlarda kontrol grubundan daha düşük puanlar almıştır. Obsesif kompulsif bozukluk grubunda yaşam kalitesi ve belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyleri arasındaki ilişki incelendiğinde bütün yaşam kalitesi ölçekleri ve belirsizliğe tahammülsüzlük toplam puanları ile alt boyutlarının her biri arasında negatif korelasyon saptanmıştır. Obsesif kompulsif bozukluk hastalarında yaşam kalitesi ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişki incelendiğinde tüm yaşam kalitesi ölçekleri ve psikolojik dayanıklılık toplam puanı arasında pozitif korelasyon bulunmuştur. Yaşam kalitesinin ruhsal sağlıkla ilişkili alanları üzerinde sosyodemografik değişkenler, Y-BOCS puanı, belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinin etkisini değerlendirmek amacıyla lineer regresyon analizi yapılmıştır. Psikolojik dayanıklılık düzeyi, Y-BOCS skoru ve hastalık süresinin yaşam kalitesine ait olan genel sağlık ve sosyal işlevsellik alanlarının en güçlü yordayıcıları olduğu bulunmuştur. Mental sağlık alanı üzerinde en etkili faktörlerin psikolojik dayanıklılık düzeyi ve Y-BOCS puanı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Emosyonel kısıtlılık alanı üzerinde sadece Y-BOCS skorunun etkili olduğu ve enerji alanı üzerinde tek etkili faktörün belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyi olduğu sonuçları elde edilmiştir. Sonuç: Araştırmamızdan elde edilen verilere göre OKB hastalarında yaşam kalitesinin sağlıklı bireylere göre önemli derecede etkilendiği ve bu etkilerin yaşam kalitesinin çeşitli alanlarında hastalık şiddeti, hastalık süresi, belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyi ve psikolojik dayanıklılık düzeyleriyle ilişkili olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular ışığında OKB hastalarının yaşam kalitesini arttırmaya yönelik terapötik yaklaşımlar esnasında ilişkili faktörlerin üzerinde durulmasının yararlı olacağı düşünülebilir. Anahtar Sözcükler: Obsesif kompulsif bozukluk, belirsizliğe tahammülsüzlük, psikolojik dayanıklılık, yaşam kalitesi.