Odun sirkesinin aronya (Aronia melanocarpa) bitkisinin büyüme ve gelişimi üzerine etkisinin araştırılması

Bu çalışma, yüksek antioksidan içeriği nedeniyle önemli tarımsal ve tıbbi değere sahip olan aronya (Aronia melanocarpa) fidanlarının büyüme ve gelişim parametreleri üzerindeki odun sirkesinin (OS) etkilerini incelemektedir. Araştırma, farklı OS konsantrasyonlarının kök boğazı çapı, sürgün boyu, kök uzunluğu ve sürgün sayısı gibi morfolojik özellikler üzerindeki etkisini değerlendirmek için kontrollü koşullar altında yürütülmüştür. Deneyde, hindistan cevizi kabuğu lifi, torf ve perlit (2:2:1 oranı) içeren standart bir ortamda yetiştirilen in vitro çoğaltılmış aronya fidanları kullanılmıştır. Altı farklı OS konsantrasyonu %0,01, %0,1, %0,5, %1, %5 ve %10 ve bir kontrol grubu (distile su) 9 hafta boyunca yapraklara püskürtülerek uygulanmıştır. Büyüme parametreleri 10. haftanın sonunda ölçülmüş, veriler tek yönlü ANOVA ve post-hoc Tukey HSD testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Önemli bulgular, düşük OS konsantrasyonlarının (%0,1 ve %0,01) kök boğazı çapını kontrole göre (1.07 mm) önemli ölçüde artırdığını (sırasıyla 1.29 mm ve 1.21 mm) ortaya koymuştur. Sürgün boyu en yüksek %0,1 OS konsantrasyonunda (9.13 cm) iken, kök uzunluğu %0,01 OS konsantrasyonunda zirve yapmıştır (9.71 cm). Sürgün sayısı da %1 ve %0,1 OS konsantrasyonlarında belirgin bir artış göstermiştir. Ancak, daha yüksek konsantrasyonların (örn. %1 OS) gelişim üzerinde engelleyici etkiler gösterdiği, bu durumun OS'nin doza bağlı bir tepkisi olduğunu vurgulamıştır. Sağkalım oranları en yüksek %1 OS konsantrasyonunda (%62.5) iken, %5 OS konsantrasyonu ciddi fitotoksisiteye neden olmuştur (%0.96 sağkalım). Çalışma, özellikle düşük konsantrasyonlarda uygulanan OS'nin, aronya fidanları için güçlü bir biyo-uyarıcı olarak işlev gördüğü, bitkisel büyüme ve kök gelişimini iyileştirdiği sonucuna varmaktadır. Bu sonuçlar, OS'nin sürdürülebilir tarımdaki rolü hakkındaki mevcut literatürle uyumludur ve sentetik büyüme artırıcılarına organik bir alternatif olarak potansiyelini vurgulamaktadır. Gelecekteki araştırmalar, OS'nin etki mekanizmalarını, saha uygulanabilirliğini ve ticari aronya yetiştiriciliğindeki kullanımını optimize etmek için toprak mikrobiyotası ile etkileşimlerini keşfetmelidir.