Öğretmenlerin duygusal zekâ düzeyleri ve örgütsel vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin duygusal zekâ algı düzeyleri ile örgütsel vatandaşlığa yönelik algı düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek ve çeşitli sosyo demografik değişkenlerin bu algı düzeylerini etkileyip etkilemediğini incelemektir. Araştırma nicel araştırma türlerinden biri olan yordayıcı korelasyonel araştırma modeli ile yürütülmüştür. Araştırmanın evreni Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet okullarında çalışan 3637 öğretmenden örneklemi ise uygun örnekleme yöntemi ile seçilen Erzincan ilinde görev yapan 499 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırma verileri toplanırken "Demografik Bilgiler Formu", "Rotterdam Duygusal Zekâ Ölçeği" ve "Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama süreci tamamlandıktan sonra kontrol maddelerine doğru cevap vermediği tespit edilen 35 kişi araştırmaya dâhil edilmemiştir. Veriler analiz edilirken, sırasıyla betimsel istatistik ölçüleri (frekans ve yüzdeleri), çarpıklık ve basıklık istatistikleri, ölçme araçlarından elde edilen ölçümlerin geçerliği için doğrulayıcı faktör analizi, güvenirliği için Cronbach alfa katsayısı kullanılmıştır. Grup karşılaştırmaları için bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmış olup değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için korelasyon analizi ve basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık algı düzeylerine ilişkin ortalama 4.20, duygusal zekâ algı düzeylerine ilişkin ortalama 3.94 olarak belirlenmiştir. Her iki algı düzeyinde de ortalamanın yüksek olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin cinsiyet, yaş, medeni durum, kıdem yılı, öğrenim durumu değişkenlerine göre hem örgütsel vatandaşlık algı düzeylerinde hem de duygusal zekâ algı düzeylerinde anlamlı bir farklılaşma görülmemiştir. Okul türü değişkenine göre ise öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık algı düzeylerinde anlamlı farklılaşma görülmemiş fakat duygusal zekâ algı düzeylerinde anlamlı farklılaşma görülmüştür. Lise kademesi kademesinde görev yapan öğretmenlerin duygusal zekâ algı düzeyleri ilkokul ve okulöncesi düzeylerinde görev yapan öğretmenlerden daha yüksek olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık algı düzeyleri ile duygusal zekâ algı düzeyleri arasında düşük düzeyde pozitif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Elde edilen bulguya göre öğretmenlerin duygusal zekâya yönelik algıları, örgütsel vatandaşlığa yönelik algı düzeylerindeki değişimin %15'ini açıklamaktadır.