Öğretmenlerin sınıf yönetimi anlayışları ile sınıf iklimi arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin algılarına göre öğretmenlerin sınıf yönetimi anlayışları ile sınıf iklimi arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda nicel araştırma yöntemleri kullanılan bu araştırma, betimsel ve ilişkisel modelle tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim öğretim yılında, Ağrı ilindeki devlet ortaokullarında öğrenim gören 5., 6., 7. ve 8. sınıf ortaokul öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma örneklemi uygun örnekleme yoluyla belirlenmiştir. Ortaokul öğrencilerinin anket sorularına verdiği yanıtlar incelenmiş, eksik veya hatalı yanıtlanan cevaplar analizler ile ayıklandıktan sonra araştırmanın analizleri 6 farklı ortaokulda öğrenim gören 580 öğrenciden elde edilen veriler ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Sınıf Yönetimi Anlayışları Ölçeği" ve "Öğrenciler Tarafından Algılanan Sınıf İklimi Ölçeği" ile elde edilmiştir. Araştırmada öğretmenlerin sınıf yönetimi anlayışları, otoriter ve demokratik sınıf yönetimi anlayışı üzerinden ele alınmıştır. Araştırmanın verileri SPSS (21) ve AMOS (21.0.0) programları kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen ölçümlerin geçerliklerini test etmek için doğrulayıcı faktör analizi, güvenirliklerini test etmek için ise Cronbach's Alpha iç tutarlık katsayısı kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, öğrencilerin otoriter sınıf yönetimi anlayışı algıları ile sınıf iklimi algıları arasında negatif yönde zayıf düzeyde (r= -.22) ve öğrencilerin demokratik sınıf yönetimi anlayışı algıları ile sınıf iklimi algıları arasında pozitif yönde güçlü düzeyde (r= .63) anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin, öğretmenlerinin otoriter sınıf yönetimi anlayışlarına ilişkin algılarının "Orta Düzeyde Katılıyorum" düzeyinde olduğu (X̄= 2.62), demokratik sınıf yönetimi anlayışlarına ilişkin algılarının "Çoğunlukla Katılıyorum" düzeyinde olduğu (X̄= 3.45), sınıf iklimi algılarının ise "Çoğunlukla Katılıyorum" düzeyinde olduğu (X̄= 3.59) tespit edilmiştir. Erkek öğrencilerin kız öğrencilere kıyasla öğretmenlerini daha otoriter sınıf yönetimi anlayışına sahip olduğu şeklinde algıladıkları ve daha olumsuz bir sınıf iklimi algısına sahip oldukları tespit edilmiştir. Otoriter ve demokratik sınıf yönetimi anlayışlarının birlikte, sınıf iklimine ilişkin varyansın % 40'ını açıkladığı fakat otoriter sınıf yönetimi anlayışının sınıf ikliminin anlamlı bir yordayıcısı olmadığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara dayanarak, demokratik sınıf yönetimi anlayışının benimsenmesinin, sınıf iklimini daha olumlu hale getirmeye katkıda bulunacağı söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Sınıf Yönetimi Anlayışı, Demokratik Sınıf Yönetimi Anlayışı, Otoriter Sınıf Yönetimi Anlayışı, Sınıf İklimi.