Oğuz Haşlakoğlu düşüncesinde Platon metafiziği

Felsefe tarihinde sistematik felsefenin kurucusu Platon olarak bilinir. Bununla birlikte Platon tarafından ortaya konulan metafizik düşüncenin tam olarak ne anlama geldiği tartışma konusudur. Platon metafiziğini geleneksel anlayıştan farklı yorumlayan ve çalışmalarını Platon üzerine yoğunlaştıran Oğuz Haşlakoğlu'nun Platon Metafiziği hakkındaki görüşleri tezimizin konusunu oluşturmaktadır. Çalışmamızda Haşlakoğlu'nun görüş ve düşünceleri en doğru şekilde yansıtılmaya çalışılacaktır. Oğuz Haşlakoğlu'nun "Sanat Felsefesi ve Estetik Yazıları'' adlı eserindeki düşüncelerinden esinlenerek yazılmış bu tezin literatürde de bir örneğini bulunmaması çalışmamız için yol gösterici olmuştur. Yine Haşlakoğlu'nun "Platon Düşüncesinde Tekhne'' adlı eseri sanat ve felsefeye bakış açısının farklı yönlerini bize sunmuş, Platon'u alışılagelenden farklı bir gözle inceleme ve anlayabilme imkânı sağlamıştır. Oğuz Haşlakoğlu felsefeye şimdiye kadar alışılagelmiş Aristotelesçi yorumlardan farklı bir bakış açısı kazandırmaya çalışmıştır. O'nun gözünde şimdiye dek yapılan yorumlar hep Aristoteles süzgecinden geçmiş yorumlarıdır. O ise duruma Platon gözüyle bakmayı anlatmaya ve öğretmeye çabalamaktadır. Platon'a şimdiye kadar atfedilen suçlamaların pek çoğunun esasında Platon'u gerçek anlamda anlamamaktan meydana geldiğini savunur. Oğuz Haşlakoğlu' a göre Platon'da felsefeyi anlayabilmek için öncelikle Mimesis (taklit), Methektis (İştirak), Genesis (Oluş), Anamnesis (Yeniden hatırlama), Psukhé (Nefs), Tekné (Meydana getirme) kavramlarını tam anlamıyla idrak etmek gerekir. Oğuz Haşlakoğlu incelemelerinde Platon'un felsefe faaliyetinin tüm alanlarını içiçe olduğunu ve diyaloglarında da aslında bir konuyu yani felsefe faaliyetini farklı cihetlerden ortaya koyduğunu ifade etmektedir. Platon felsefesinin temeli hakikate ulaşma amacı taşımaktadır ve buna göre insanın hakikate ulaşmasının tek yolunun Sophos rehberliğinde gerçekleşeceğini dile getirir. İnsan ancak bu yoldan sapmaz ise hakikate ve dolayısıyla mutluluğa ulaşacaktır. Bu bakımdan o, akıl ile ters düşen her şeye karşıdır. Bu açıdan bakılacak olursa örneğin sanat bile bu amaca giden yolda bir tehdit unsuru olarak düşünülebilir. Oğuz Haşlakoğlu'na göre Platon felsefesi nasıldır, Oğuz Haşlakoğlu Platon gözünden metafiziği nasıl ele almıştır gibi sorular araştırmamızın temel problemidir. Araştırmamızın sınırlılıkları tamamen Oğuz Haşlakoğlu'nun kendi düşüncelerine dayalı yorumlar itibariyle oluşturulacaktır. Oğuz Haşlakoğlu 'nun Platon metafiziğini bilinen Platon metafiziğinden farklı olarak değerlendirmiş olduğu aşikardır. Oğuz Haşlakoğlu 'nun tam olarak ne ifade etmek istediğinin araştırmamızda açıklanmaya çalışması Platon'un daha iyi anlaşılabilmesi açısından günümüz literatürüne sağlayacağı faydalar göz önüne alınmıştır. Bilinen Platon metafiziği ile Oğuz Haşlakoğlu'na göre Platon metafiziğinin farkları ortaya konulmaya çalışılacaktır.