Okul öncesi eğitimde dış mekan etkinliklerine ilişkin ebeveyn tutumlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi

Erken çocukluk eğitiminde dış mekânlar, çocukların çok yönlü gelişimini destekleyen kritik bir işleve sahiptir. Doğal ve özgür bir öğrenme ortamı sunarak, çocukların sosyal, duygusal, bilişsel, fiziksel ve psikolojik gelişimlerine katkı sağlamaktadır. Okul öncesi öğretmenleri tarafından hazırlanan eğitim programlarında dış mekân etkinliklerine ne ölçüde yer verileceği, büyük oranda ebeveynlerin konuya ilişkin görüşleriyle şekillenmektedir. Okul öncesinde ebeveyn tutumlarını inceleyen çalışmaların yeterli olmaması veya yapılan çalışmalarda nitel veri toplama yöntemlerinin kullanılmış olması bu konuda kapsamlı araştırmaların yapılmasını zorlaştırmaktadır. Bu çalışma, okul öncesi eğitim kurumlarında uygulanan dış mekân etkinliklerine yönelik ebeveyn tutumlarının çok boyutlu olarak incelenmesi amacıyla nicel araştırma yöntemleri çerçevesinde kesitsel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırma evrenini okul öncesi eğitime devam eden çocuğu bulunan ebeveynler oluşturmaktadır. Araştırma örneklemini ise Google Formlar aracılığıyla çevrim içi hazırlanan "Genel Bilgi Formu ve DME-ETÖ'yü yanıtlayan 372 ebeveyn oluşturmaktadır. Bu çalışmada kullanılan "Okul Öncesi Eğitimde Dış Mekan Etkinliklerine İlişkin Ebeveyn Tutumları Ölçeği" (α=.90) Güçhan-Özgül ve Avcı (yayımda) tarafından geliştirilmiştir. Ölçek 20 maddeden oluşan, dörtlü likert tipi bir ölçme aracıdır. 36-72 aylık okul öncesine devam eden çocuğu olan ebeveynlerin okul öncesinde dış mekan etkinliklerine yönelik algılarını tutum ve değerlerini sistematik olarak ölçmeyi amaçlayan bu ölçme aracı Gelişimsel-Eğitsel boyut (α=.95) ve Fiziksel Ortam-Güvenlik boyutu (α=.76) olmak üzere iki boyutta değerlendirilmektedir. Çalışma kapsamında elde edilen verilere araştırmanın alt problemlerine yanıt aramak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi, Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı hesaplamaları ve Regresyon Analizi uygulanmıştır. DME-ETÖ'nün DFA sonuçlarına göre, ölçeğin belirtilen yaş (36-72) grupları dışında, 20 aydan 80 aya kadar anaokulu/anasınıfı eğitime devam eden çocukları içeren örneklem için de uygun sonuçlar ürettiğini göstermektedir. Ölçeğe ilişkin güvenirlik katsayısı analizlerinden elde edilen puanlar DME-ETÖ'nün yüksek düzeyde güvenirlik (α=.913) düzeyine sahip olduğunu göstermektedir. Regresyon analizine ilişkin t-testi sonuçları incelendiğinde ise SED, dış mekan oyun alanında zaman geçirme, okul dışı dış mekanda geçirilen süre ve anaokulu/anasınıfı dış mekan için ideal süre, DME-ETÖ toplam puanlarındaki varyansın anlamlı bir açıklayıcısı olduğu görülmektedir (p<.05). Kurulan modelin etki büyüklüğü ise geniş düzeyde etki olarak hesaplanmıştır (Cohen f^2: .293). Bu çalışmada ele alınan değişkenlerin sınırlılıkları dikkate alındığında, farklı değişkenlerin de ebeveynlerin tutumlarını etkileme olasılığı bulunmaktadır. Sonraki çalışmalar farklı değişkenlerin ebeveynlerin okul öncesi eğitimde dış mekan etkinliklerine ilişkin tutumları ile ilişkisini incelemesi önerilmektedir. Aynı zamanda bu çalışmanın sonuçları, ebeveynlerin dış mekan kullanımları arttıkça eğitim ortamındaki dış mekan etkinliklere karşı olumlu tutumlara sahip olabildiklerini göstermiştir. Buradan hareketle, ebeveynlerin okul dışı zamanlarda da çocukları ile birlikte dış mekan kullanımlarını desteklemek, onların okul öncesi eğitimde dış mekan etkinliklerine karşı olumlu tutumlarının gelişmesini sağlayabilir.