Akut hasar sonrasında koku nörogenezi

Geçen yüzyılın büyük kısmında, nörogenezinin sadece embriyonik gelişim ile sınırlı olduğuna, yeni nöronların erişkin sinir sisteminde oluşmadığına inanılırdı. Ancak, şu anda nörogenezinin embriyonik dönem sonrası merkezi ve çevresel sinir sisteminde de meydana geldiği yaygın kabul edilen bir gerçektir. Diğer taraftan, yetişkin nörogenezisi memelilerde sınırlıyken, bu süreç teleost balık ve amfibiler gibi alt omurgalılarda yaygındır. Alt ve üst omurgalılardaki yüksek yenilenme kapasitesi nedeniyle koku duyu dokusu, nörogenezi çalışmaları için cazip bir modeldir. Duyusal koku nöronları sürekli bir hücre devir daimi geçirir ve yeni doğan hücreler tarafından değiştirilirler. Doku bütünlüğünü korumak için yapılan sürekli devam eden nörogeneziye ek olarak, koku epiteli akut yaralanmaya güçlü rejeneratif tepki oluşturma yeteneğine de sahiptir. Bu iki farklı nörogenez modlarına aracılık eden mekanizmaların farklılıkları ve ortak yönleri iyi anlaşılamamıştır. Bu tezde, hasar kaynaklı uyarılan nörogeneziyle ilişkili sinyal yolakları ve kök hücrelerin yeri, türü ve özelliklerini işlevsel olarak araştırmak için zebrabalığı koku dokusunda yapılan çalışmalar tarif edilmiştir. Hasara yanıt veren hücre alt popülasyonunu karakterize etmek ve aktive olan moleküler sinyal yollarını araştırmak için koku epitelinin doku çapında dejenerasyonu başlatıldı. Nörogenezi, müdahale edilmemiş dokuda, duyusal bölgenin her iki ucunda yer alan iki farklı proliferatif aktivite bölgesi ile sınırlandırılmıştır. Kimyasal hasara doku tepkisi hızlıdır ve tedaviden sonraki 12 saat içinde çoğalan hücrelerin sayısında önemli bir artış tespit edilmiştir. Doku onarımı için yapılan sınırlı nörogenezden farklı olarak, proliferatif aktivite doku boyunca dağılmıştır, ki bu da bazal epitel içinde bulunan ve hücre yaralanması sonrası aktifleşen ayrı bir kök hücre olduğunu düşündürmektedir. Proliferatif aktiviteyi görüntülemek için yaralanmadan önce ve sonra çift proliferasyon işaretleyici testi kullanmak, onarım koşullarında gerçekleşen nörogeneziye katkıda bulunan nörojenik bölgelerden gelen progenitör hücrelerin yerlerinin değiştiği olasılığını bertaraf etti. Yaralanma sonrasında oluşan dejenerasyon ve rejenerasyonun sebep olduğu gen ifadesindeki değişiklikler, hasar sonrası farklı zaman noktalarında moleküler tepkileri açıklamak için transkriptom profili ile analiz edilmiştir.