Ölüm kavramının psikoz benzeri yaşantılar ve psikodinamik kişilik organizasyonlarıyla ilişkisinin incelenmesi

Bu çalışma, yetişkin bireylerde ölüm farkındalığı, psikotik deneyimler ve kişilik organizasyonları arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Ölüm farkındalığı, bireylerin kendi ölümlülüklerini nasıl algıladıklarına dair önemli bir kavramdır ve bu bağlamda, kişilik yapısının ve psikotik deneyimlerin ölüm farkındalığı üzerindeki etkilerini ele alarak daha bütüncül bir perspektif sunmayı hedeflemektedir. Bu kapsamda, çalışma 18-65 yaş aralığındaki 418 birey üzerinde yürütülmüştür. Katılımcılar, kolayda örnekleme yöntemiyle seçilmiş ve cinsiyet dağılımı açısından dengeli bir grup oluşturmayı amaçlamıştır. Katılımcıların 249'u erkek, 166'sı ise kadındır. Katılımcıların yaş ortalaması 33,25 olup, heterojen demografik ve sosyoekonomik bir arka plan sağlamaları hedeflenmiştir. Bu heterojen örneklem, çalışmanın genellenebilir bulgular elde etmesi açısından önemlidir. Araştırmada çevrim içi olarak Sosyodemografik Bilgi Formu, Çok Boyutlu Ölüm Farkındalığı Ölçeği (ÇBÖFÖ) ve Toplumda Psikotik Yaşantılar Değerlendirme Ölçeği (CAPE) ve Kişilik Organizasyonu Envanteri (KOREN) kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizler IBM SPSS 26 programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada ölüm farkındalığı, alt boyutlarıyla birlikte detaylı bir şekilde ele alınmış ve bu alt boyutların psikotik deneyimlerle pozitif, negatif ve depresif boyutları ile ilişkileri analiz edilmiştir. Bulgular, ölüm farkındalığı ile psikotik deneyimler arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Özellikle, pozitif psikotik deneyimlerle ölüm farkındalığı ilişkili olduğu, negatif deneyimlerin ise ölüm gücüsüzleştirme boyutunu etkilediği tespit edilmiştir. Depresif psikotik deneyimlerin ise ölüm farkındalığının genel seviyesini artırdığı gözlenmiştir. Ayrıca, kişilik organizasyonunun alt boyutlarının ölüm farkındalığı üzerinde anlamlı etkileri olduğu bulunmuştur. Regresyon analizleri, hem psikotik deneyimlerin hem de kişilik organizasyonlarının ölüm farkındalığı üzerinde anlamlı yordayıcılar olduğunu ortaya koymuştur. Bu araştırma, varoluşsal kaygıların bireylerin ruh sağlığı üzerindeki etkilerini anlamada önemli bir adım sunmaktadır. Elde edilen sonuçlar, bireylerin ölüm farkındalığı ile başa çıkma mekanizmalarını anlamada ve bu doğrultuda terapötik müdahaleler geliştirmede bir temel oluşturabilir.