Orman yangınları sonrası tahribatın ve yeniden yeşillenmenin Google Earth Engine ile izlenmesi: Hatay ili örneği

Tüm dünyada olduğu gibi, ülkemizde de orman yangınları orman varlığını tehdit eden en önemli afettir. Doğa ya da insan kaynaklı çıkan yangınlar sonucu her yıl milyonlarca hektar ormanlık alan yok olmakta, bununla birlikte can kayıpları yaşanmaktadır. Özellikle hava koşullarının ve arazi örtüsü gibi faktörlerin de etkisiyle hızla büyüyen, uzun süreli yangınlar, meydana geldikleri alanlarda hem ekonomik kayıplara hem de bitki örtüsünün ve bölgede yaşayan canlıların yaşam alanlarının yok olmasına sebep olmaktadır. Teknolojideki gelişmeler ile birlikte uzaktan algılama yöntemleri, pek çok alanda olduğu gibi orman yangınlarının eş ya da yakın zamanlı olarak tespit edilmesi, yanan alanların haritalanması ve bu alanlarda zamana bağlı değişimlerin izlenmesi için de öncelikli olarak tercih edilen bir araç haline gelmiştir. Bu tez çalışması kapsamında Hatay'ın farklı mevkilerinde 2013-2020 yılları arasında meydana gelen dört farklı büyüklükteki yangında, tahrip olan alanların sınırlarının uzaktan algılama ile belirlenmesi ve bu yangınlar sonrası süreçte bölgede meydana gelen yeşillenme sürecinin Google Earth Engine (GEE) platformu ile incelenmesi hedeflenmiştir. Seçilen alanlara ait Landsat 8 uydu görüntüleri kullanılarak, yangın nedeniyle tahrip olan bölgeler öncelikle dNBR ve dNDVI indeksleri ile haritalanmıştır. Ardından, uzun dönemli Landsat verilerinden oluşturulan zaman serileri aracılığıyla bu bölgelerdeki bitki örtüsü değişimi kesintisiz izlenmiştir. Ayrıca, her bir yanmış alanın güncel arazi örtüsü durumu yine dNBR indeksi ile değerlendirilerek bitki örtüsündeki değişim detaylı biçimde incelenmiştir. Kullanılan indekslerin doğruluğunu test etmek amacıyla Sentinel görüntülerinden yararlanılmış; karmaşıklık matrisleri hesaplanmış ve her iki indeks için doğruluk oranı %80'in üzerinde, Kappa katsayısı (κ) ise Sarımazı yangını hariç, 0,92–0,98 aralığında bulunmuştur. Bulgular, yangın sonrası yok olan bitki örtüsünün büyük ölçüde yeniden oluştuğunu ve bu sürecin hem doğal dinamikler hem de Orman İl Müdürlüğü'nün rehabilitasyon çalışmalarıyla desteklendiğini göstermektedir.