Ortaokul 7. sınıf fen bilimleri dersi hücre ve bölünmeler ünitesinin kavram haritası ile öğretiminin öğrencilerin akademik başarılarına etkisi

Fen eğitimi, öğrencilerin çevrelerini anlamalarını, bilimsel yöntemleri öğrenmelerini ve bunlardan yararlanmalarını öğretmek içindir. Etkili bir öğrenme için fen derslerinde, eski ve yeni bilgileri ilişkilendirecek öğretim yöntemleri seçilmelidir. Bu yöntemlerden olan kavram haritaları, eski ve yeni bilgileri ilişkilendirip bilgiyi anlamlı hale getirerek bilgilerin zihinde kalıcı olmasını sağlar. Bu araştırma, ortaokul 7. sınıf fen bilimleri dersinde "Hücre ve Bölünmeler" ünitesinin kavram haritaları ile işlenmesinin öğrenci akademik başarılarına etkisini belirlemeyi amaçlamıştır. Araştırmanın örneklemini Konya ili Cihanbeyli ilçesinde bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 30 kişilik 7. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden yarı deneysel araştırma modelinin, kontrol gruplu ön-test ve son-test deseni kullanılmıştır. Örneklem seçiminde kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışma nicel bir çalışma olup nitel verilerle desteklenmiştir. Nicel veri toplama aracı olarak Keçeci ve Kırbağ-Zengin (2015)'in hazırlamış olduğu "Fen Bilimleri Dersi Tutum Testi" ile Coşkun (2019)'un hazırlamış olduğu "Hücre ve Bölünmeler Başarı Testi" nitel veri toplama aracı olarak ise araştırmacının geliştirdiği "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Öğrencilerin fen bilimlerine karşı tutumlarını belirlemek için çalışma gruplarına fen bilimleri tutum ölçeği uygulanmıştır. Analizlere göre, kontrol ve deney gruplarının fen tutumlarında fark bulunmamıştır. Bir sonraki aşamada, çalışma gruplarına eğitime başlamadan önce ön-test olarak "Hücre ve Bölünmeleri Başarı Testi" uygulanmıştır. Beş hafta süren uygulamada; kontrol grubuna öğretmen tarafından düz anlatım yöntemiyle, deney grubuna ise kavram haritalarıyla ders işlenmiştir. Uygulama sonrası analiz sonuçlarında, kontrol ve deney grubunun ön-test sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmazken, son-test akademik başarı puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar bulunmuştur. Öğrencilerle yapılan görüşmelerde kavram haritalarının öğrenmelerine katkıda bulunduğu ortaya konulmuştur. Sonuçta, kavram haritaları yönteminin fen bilimleri öğretim programına göre akademik başarıyı daha fazla artırdığı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kavram Haritası, Hücre ve Bölünmeler, Tutum, Akademik Başarı.