Ortaokul öğrencilerinde dijital oyun bağımlılığı ile beslenme, egzersiz ve uyku yoksunluğu arasındaki ilişkinin incelenmesi (Ağrı ili örneği)

Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ile beslenme, egzersiz ve uyku yoksunluğu arasındaki ilişkinin incelenmesi hedeflenmiştir. Nicel araştırma modeline göre kurgulanan bu araştırmada ilişkisel tarama yönteminden faydalanılmıştır. Araştırmanın evrenini Ağrı ilindeki 10-14 yaş grubunu kapsayan ortaokul 5. Sınıf, 6. Sınıf, 7. Sınıf ve 8. Sınıf kademelerinde öğrenim gören öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Maksimum Çeşitlilik Örnekleme ve tabakalı örnekleme yöntemine göre seçilmiş olan 1323 öğrenci oluşturmaktadır(kadın:709-erkek:614). Araştırmada Hazar ve Hazar tarafından geliştirilmiş olan Çocuklar İçin Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği, Yurt vd. tarafından geliştirilmiş olan Adolesanlar İçin Beslenme Egzersiz Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği ve Kandemir vd. tarafından geliştirilmiş olan Çocuk ve Ergenler İçin Uyku Yoksunluğu Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22 paket programında analiz edilmiştir. Veriler analiz edilirken tanımlayıcı istatistikler, t-testi ve anova testleri kullanılmıştır. Bununla birlikte değişkenler arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla pearson korelasyon analizinden faydalanılmıştır. Bulgular p<.05 anlamlılık seviyesine göre değerlendirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, katılımcıların dijital oyun bağımlılığı puanları ile psikolojik bağımlı yeme davranışları, sağlıksız beslenme ve egzersiz alışkanlıkları, ve uyku yoksunluğu toplam puanları arasındaki ilişkinin istatistiksel olarak pozitif yönlü ve anlamlı olduğu görülmüştür. Ayrıca, sağlıklı beslenme ve egzersiz davranışları ile dijital oyun bağımlılığı arasındaki ilişkinin negatif yönde ve orta düzeyde olduğunu tespit edilmiştir. Öğün düzeni ile dijital oyun bağımlılığı arasında da benzer şekilde ilişkinin negatif yönde ve orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Araştırma bulguları, dijital oyun bağımlılığı, aşırı odaklanma ve çatışma yaşama, tolerans gelişimi, görev erteleme eğilimleri, yoksunluk deneyimleri, psikolojik bağımlı yeme davranışları ve sağlıksız beslenme-egzersiz alışkanlıkları toplam puanları açısından erkek katılımcılar ile kadın katılımcılar arasındaki farkın anlamlı olduğunu ortaya koymuştur. Bu bağlamda, erkek katılımcıların, söz konusu değişkenlerde kadın katılımcılara kıyasla yüksek puanlara sahip olduğu ve bu durumun istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Bunun yanında, sağlıklı beslenme ve egzersiz davranışları, öğün düzeni alt faktör puanları ve uyku yoksunluğu toplam puanlarında cinsiyetler arasında anlamlı bir fark gözlemlenmemiştir. Anahtar Sözcükler: Dijital Oyun, Dijital Oyun Bağımlılığı, Beslenme, Egzersiz, Uyku