Ortaokul öğrencilerinin çevreye yönelik tutumlarının iki faktörlü çevresel değerler modeli tutum ölçeği ile analizi

Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin çevreye yönelik tutum düzeylerinin İki Faktörlü Çevresel Değerler Modeli (2-ÇDM) Tutum Ölçeği kullanılarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca öğrencilerin çevreye yönelik tutumları cinsiyet, sınıf düzeyi, anne-baba eğitim düzeyi, kişi başına düşen aylık gelir düzeyi, herhangi bir çevre kuruluşuna üyelik ve herhangi bir çevre eğitimi projesine katılma durumlarına göre incelenmiştir. Araştırmaya, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Mersin'in Gülnar ilçesinde merkeze bağlı ortaokullarda öğrenim görmekte olan uygun (kolay ulaşılabilir) örnekleme yöntemiyle seçilen 469 ortaokul öğrencisi katılmıştır. Araştırma nicel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilmiş olup, araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Araştırmacılar tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ve Kibbe, Bogner ve Kaiser (2014) tarafından geliştirilen ve Kılıç (2018) tarafından Türkçeye uyarlanan İki Faktörlü Çevresel Değerler Modeli (2-CDM) Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizleri IBM SPSS İstatistik 22 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin normallik analizleri basıklık ve çarpıklık değerlerine göre yapılmıştır. Verilerin analizinde normallik analizi sonuçlarına bağlı olarak Bağımsız Örneklemler T Testi, Tek Yönlü Anova, Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, ölçekten alınan toplam puanlar dikkate alındığında, öğrencilerin çevreye yönelik tutumlarının cinsiyet, anne ve baba eğitim düzeyi ve kişi başına düşen aylık gelir değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı tespit edilmiştir. Koruma alt boyutu açısından yapılan değerlendirme sonucunda öğrencilerin çevreye yönelik tutumlarının cinsiyete ve anne-baba eğitim durumuna göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Kullanma alt boyutuna göre yapılan değerlendirme sonucunda cinsiyet, anne-baba eğitim düzeyi ve kişi başına düşen aylık gelir düzeyi değişkenlerine göre öğrencilerin çevreye yönelik tutumları arasında anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Öğrencilerin çevreye yönelik tutum puanlarının diğer değişkenlerine göre farklılaşmadığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Çevre, Ortaokul öğrencileri, Çevreye yönelik tutum, İki faktörlü çevresel değerler modeli (2-ÇDM).