Ortaokul öğrencilerinin müzik kavramına yönelik metaforik algılarının incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin müzik kavramına yönelik algılarını metaforlar aracılığıyla ortaya koymaktır. Araştırmanın çalışma grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Aksaray il merkezinde faaliyet gösteren Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı 23 Nisan Ortaokulu 5,6,7 ve 8. sınıflarında öğrenim gören ve rastlamsal olarak seçilmiş olan 250 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseni kullanılmıştır. Çalışmada veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilmiştir. Görüşme formunda: "Müzik………. gibidir çünkü………." şeklinde açık uçlu bir ifadeye yer verilerek öğrencilerden bu ifadeleri tamamlamaları istenmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. İçerik analizi beş aşamada gerçekleşmiştir. Bu aşamalar; kodlama ve ayıklama, örnek metafor imgesi derleme, kategori geliştirme, geçerlik ve güvenirliği sağlama ve nicel veri analizi için verileri SPSS paket programına aktarma aşamalarıdır. Araştırmanın geçerlik ve güvenirliğini sağlamak için uzman görüşüne başvurulmuş ve güvenirlik Miles ve Huberman (1994) formülü kullanılarak %91 olarak hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda, çalışma grubunda yer alan ortaokul öğrencilerinin müzik kavramına yönelik 69 farklı metafor ürettikleri ve bu metaforlardan en sık tekrar edilenlerin; terapi, rehber ve pusula olduğu belirlenmiştir. Öğrenciler tarafından üretilen metaforlar, ortak özellikleri bakımından 7 kavramsal kategoriye ayrılmıştır. Araştırmada en fazla öğrenciyle temsil edilen kategorilerin; iyileştirici/tedavi edici yönüyle müzik, duygu ve düşüncelerin ifade aracı olarak müzik ve yol gösterici/rehber olma yönüyle müzik olduğu belirlenmiştir. Araştırmada, öğrencilerin müzik kavramına yönelik duygu ve düşüncelerini, olumlu metaforlar üreterek ifade ettikleri ve bu bağlamda, öğrencilerin müzik kavramına yönelik algılarının olumlu yönde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.