Osmanlı'dan Türkiye Cumhuriyeti'ne geçişte kadın giyim ve kuşamındaki değişim dönüşüm ve moda (1909-1930)

Orta Asya'dan gelen kadın giyim kuşamını şekillendiren Türk gelenek ve görenekleri, Anadolu coğrafyasındaki farklı etnik unsuların da etkisiyle değişmiş ve dönüşmüştür. Diğer bir ifadeyle Osmanlı Devleti altı asır boyunca birçok alanda olduğu gibi giyim kuşamda da çevresindeki kültürleri etkilemiş ve etkilenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla yapılan inkılap ve kanunlar ise kadının sosyal ve ekonomik statüsünde önemli değişimlere yol açmış ve bu değişimlerin kadın giyim kuşamına etkisi kaçınılmaz olmuştur. Bu çalışmada, siyasi, sosyal ve ekonomik olayların kadının giyim, kuşam ve aksesuarı üzerindeki etkileri, dönemin kadın dergileri ile gazetelerin ışığında incelenmesinin yanı sıra Osmanlı arşiv vesikaları, ikincil kaynaklar ve müzelerdeki resimlerden de istifade edilmiştir. Osmanlı, farklı etnik grup, inanç ve kültürleri içerisinde barındıran ve geniş bir coğrafyaya hükmeden bir devletti. Geniş Osmanlı coğrafyasında ve sonrasında kurulan Türkiye Cumhuriyet'inde moda ve moda algısı zamana ve mekâna göre farklılık arz ettiğinden, bu çalışmada eldeki mevcut kaynaklardan yola çıkılarak ağırlıklı olarak İstanbul ve çevresinde yaşayan kadınların giyim-kuşamı ve moda algıları irdelenmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Moda, Kadın Giyim Kuşamı, Osmanlı Devleti, Türkiye Cumhuriyeti.