Osmanlı edebiyatında dönüşümün şiiri: Sulhiyyeler

Osmanlı mparatorlugu bir çok tarihçinin iddia ettigi üzere, 17. yüzyılda artık bir ?çözülme? dönemine girmistir. 1683 Viyana bozgunu ile çökmeye baslayan ve 1699 Karlofça Antlasması ile birlikte yenilgiye de imza atan Osmanlı, büyük toprak kaybına ugramıstır. Bu antlasma, Osmanlı tarihinde adeta bir dönüm noktasıdır. Toprakla birlikte otoritesini de kaybeden Devlet-i Aliyye, kendinden üstün konuma geçen Avrupa karsısında, onları taklit ederek bir defa daha yenilgisini ispatlamıstır. Kültür, otorite ve denge politikasında görülen degisimin yanı sıra, edebiyat alanında da bir ?dönüsüm? gözlenmektedir. Sosyal olaylar ve uzun yıllar devam eden savas ve ardından olusan yorgunluk; askeri bakımdan zayıflama ve degisen dünya düzeni, o dönemdeki eserlere yansımaya baslamıstır. Tezde inceledigimiz Sulhiyyeler de, bu ?dönüsüm?ün ürünüdür. Nâbî ve Sabit'in Karlofça Antlasması (1699) üzerine kaleme aldıkları Sulhiyyeler, hem türünün ilk örnekleri olmaları, hem de dönüsümü yansıtmaları açısından önemlidir. Seyyid Vehbi ise, Pasarofça (1718) ve bunu takip eden stanbul (ran) Antlasması (1724) üzerine eserlerini ortaya koymustur. Tezde, bu Sulhiyye örnekleri hem bir tür olarak, hem de 17. yüzyılda baslayıp 18. yüzyılda da devam eden ?dönüsüm?ün bir parçası olarak incelenmistir. Kullanılan imaj dünyası, üslup ve sekildeki farklılıklar, bizi bu dönemin siir anlayısındaki degisimi görmeye götürmektedir. anahtar sözcükler: Sulhiyye, Karlofça, dönüsüm, Osmanlı.