Osmanlı Meclis-i Mebusanı ve faaliyetleri (1914-1918)

Üçüncü Yasama Devresi (1914-1918) Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nın en uzun yasama dönemidir. Meclis-i Mebusan'ın ağırlığını Türk ve Arap mebuslar oluştururken; Ermeni, Rum ve Yahudi mebuslarda parlamentoda görev yapmıştır. Meclis-i Mebusan'ın çalışma süresi Birinci Dünya Savaşı yıllarını kapsamaktadır. Asli görevi yasa yapmak olan Meclis'te genel olarak savaş ile ilgili kanunlar görüşüldü. Özelllikle muvakkat kanun görüşmeleri Meclis çalışmalarının önemli bir kısmını oluşturdu. Hükümet tarafından çıkarılan bu kanunların ancak yarıya yakını Meclis'te görüşülebildi. Hatta kanunların meclis görüşmeleri kimi zaman yasama yılı çalışmalarının uzamasına neden oldu. Meclis'in yasama dışında bir diğer görevi hükümeti denetlemek olup bunu soru, gensoru, araştırma ve soruşturma önergeleri yoluyla gerçekleştirmekteydi. Birinci Dünya Savaşı'nın sona ermesi ile birlikte Meclis denetleme görevini oldukça etkin bir şekilde yerine getirdi. Hatta savaşa sebebiyet verdikleri gerekçesiyle Said Halim ve Talat Paşa Hükümetlerine meclis soruşturması dahi açıldı. Üçüncü Yasama Devresi Meclisi'nin çalışmalarına 21 Kasım 1918 tarihinde Padişah VI. Mehmed Vahdeddin tarafından son verildi.