Öteki metinler, öteki kadınlar: Ermeni harfli Türkçe ramanlar ve kadın imgesi

Türkçe edebiyatın ilk roman örneklerini Tanzimat döneminde Osmanlı - Ermeni yazarları kaleme almıstır. Türkçe yazılmıs olmalarına ragmen bu eserler Ermeni alfabesiyle basılmıslardır. Bu eserlerin ilki Vartan Pasa tarafından yazılıp 1851 yılında basılmıs olan Akabi Hikâyesi baslıklı romandır. Milli Kütüphane'nin hazırladıgı Eski Harfli Eserler Bibliyorgrafyası'na göre basılan ikinci roman Hovhannes Balıkçyan'ın kaleme aldıgı Karnig, Gülünya ve Dikran'ın Dehselu Vefatleri Hikayesi baslıklı romandır. Bu eser 1862'de basılmıstır. Üçüncü roman ise 1868 yılında Hovsep Marus tarafından kaleme alınmıs Bir Sefil Zevce baslıklı eserdir. Sözü geçen son iki romanın günümüze degin yeni Türkçe alfabeye aktarılmıs basımları bulunmamaktadır. Bu çalısmada simdiye kadar yeterince arastırma yapılmamıs sözü geçen eserlerin neden Türkçe edebiyat tarihi içinde degerlendirilmesi gerektigi sorunu incelenmistir. Ortaya konan kuramsal yaklasımlar göstermistir ki yazarlarının etnik ya da dinî kimlikleri ya da eserlerin basıldıkları alfabe ne olursa olsun bir edebî eserin hangi edebiyat tarihi içinde degerlendirilecegini eserlerin yazıldıgı dil belirlemektedir. Bu görüs çalısmada savunulmustur. Ayrıca bu eserler Osmanlı'da daha önce örnegi görülmemis bir türün ilk örnekleri olmalarının dısında toplum tarafından benimsenmis ortalama kadın imgesinin degismesi gerektigi savını ortaya koyarak bu alanda da ilk olma özelliklerini tasımaktadırlar. Arap harfli ilk Türkçe romanlarda ortaya konan kadın imgesi üzerine genis bir literatür mevcutken Ermeni harfli ilk Türkçe romanlarda yer alan kadın imgesi üzerine çalısma bulunmamaktadır. Bu tezde, eserlerde ortaya konan yeni kadın imgesi kadının evlilikteki, kamusal alandaki ve aile içindeki konumu göz önünde bulundurularak incelenmis yazarların yeni kadın imgesini önemsemelerinin ve benimsemelerinin nedenleri arastırılmıstır.