Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara sahip ailelerin sporun etkilerine yönelik farkındalık düzeylerinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı; Türkiye de yaşayan "Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklara Sahip Ailelerin Sporun Etkilerine Yönelik Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi" araştırılması ve çıkan sonuçlar doğrultusunda, otizmli bireylerde spor programlarının oluşturulmasını sağlamaktır. Katılımcılar otizmli bireylere sahip ailelerden anne, baba, kardeş ve akrabalar olmak üzere 701 aile bireyi arasında bazı demografik özelliklere göre incelenmiş ve aralarındaki ilişkiye bakılmıştır. Veri toplama aracı olarak İlhan ve Esentürk tarafından oluşturulan Zihinsel Engellilerde Sporun Etkilerine Yönelik Farkındalık Ölçeği (ZEBSEYFÖ) ve araştırmacı tarafından oluşturulan 20 sorudan oluşan demografik bilgiler kullanıldı. İlhan ve Esentürk (2015) tarafından geliştirilmiş olan "ZEBSEYFÖ" Otizmli Bireylerde Sporun Etkilerine Yönelik Farkındalık Ölçeği kullanılmıştır. 32 madde ve 5 li likert tipinde olan ölçek "Tamamen Katılıyorum, Katılıyorum, Kararsızım, Katılmıyorum, Hiç Katılmıyorum" şeklindedir. Ölçekten alınabilecek en yüksek puan 160, en düşük puan ise 32'dir. Ölçekten alınan puanlar yüksek, orta ve düşük seviyedeki farkındalığı belirtmektedir. 118 ila 160 arasında puan anlar yüksek seviyede farkındalığa, 75 ila 117 arasında puan olanlar orta, 32 ila 74 arasında puan olanlar düşük seviyede farkındalığa sahiptirler. Araştırmamızda Veriler IBM Statistics 23 istatistik programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmada ailelerin demografik özelliklerine ilişkin verilerin dağılımları frekans ve yüzde ile gösterilmiştir. Ölçeklerin tümü için güvenirlilik analizleri yapılmıştır. Sonrasında gruplar arasındaki farklılıkları test etmek amacıyla Independent Samples T testi ve One-Way anova testleri uygulanmıştır. vi Araştırmamızda Ölçekten alınan farkındalık puan düzeyi 135,85 olarak tespit edilmiş. katılımcıların yüksek seviyede farkındalığa sahip oldukları belirlenmiştir. Bu araştırmanın sonucunda, Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklara Sahip Ailelerin Cinsiyetine Göre Sporun Etkilerine Yönelik Farkındalık Düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmektedir (t(699) =-1,706,p>0.05). Katılımcıların Yaş, Spor Yapma Durumuna Göre, Meslek, Eğitim, Aylık Gelir Düzeyi, Akraba Evliliği Olma, Ailelerin Engelli Eğitim Programına Katılma Durumu, Ailede/Akrabada Başka Bir Engel Grubuna Sahip Olma Durumu, Engellilere Verilen Öneme Yönelik Görüşleri, Engellilere Verilen Maaşın Gerektiği Şekilde Harcandığı Görüşleri, Sporun Engelliler Üzerine Etkisine Yönelik Görüşleri, Engellilerle İlgili Yapılan Sportif Faaliyetlerin Yeterliliğine Yönelik Görüşleri, Engellilere Yönelik Şiddet Olaylarının Olduğuna Yönelik Görüşleri, Ailelerin Engelli Çocuklarının Spor Yapıp Yapmadıklarının Göre, Engelli Çocuklarının Spor Yapmalarına Gerekli İlgi Gösterip Göstermediklerine Göre, elde edilen bulgular sonucunda göre ise anlamlı farklılıklar bulundu (p<0,05). Anahtar Kelimeler: Farkındalık, Otizm, Otizmli Spor