P53 mutant kolon kanseri hücrelerinde 1,8-cineolenin antikanser etkilerinin araştırılması

Kolon kanseri (KK), dünya genelinde en yaygın kanser türlerinden biri olup, hem erkekler hem de kadınlar arasında önemli bir sağlık sorununu teşkil etmektedir. Erken teşhis ve tedavi yöntemlerindeki ilerlemelere rağmen, ileri evre kolon kanseri vakalarının tedavisinde günümüzde de zorluklar yaşanmaktadır. Bu zorlukların başında, kanser hücrelerinin kemoterapiye ve diğer tedavi yöntemlerine karşı geliştirdiği ilaç direnci gelmektedir. Kolon kanseri hücrelerinde gözlenen P53 mutasyonları hücresel ilaç direncinin gelişmesine aracılık eder ve buda kanser hücrelerinin apoptozdan kaçmasına ve artan metastaz yeteneğine neden olur. Bu olumsuzlukların aşılmasında kombine tedavi seçeneklerine ek olarak kanser ilaçlarının etkinliğini arttırıcı ve ilaç direncini azaltıcı doğal bileşiklerin tedavide kullanılması gün geçtikçe artan bir yaklaşımdır. 1,8-cineole, doğada çeşitli bitkilerde bulunan monoterpen sınıfı uçucu yağ bileşenidir. Bu bileşiğin antienflamatuar, antioksidan ve antikanser özellikler ortaya koyduğu rapor edilmektedir. Buna ek olarak yapılan çalışmalar kanser hücrelerinde 1,8-cineole'nin ilaç direncini azaltarak kemoterapik etkinliği arttırabileceği bildirilmektedir. Bu çalışmada P53 mutasyonlu kolon kanseri hücrelerine karşı 1,8-cineole'nin sitotoksik, genotoksik ve ilaç direnci genleri üzerine etkilerini ortaya koymayı amaçladık. Çalışmada HT-29 insan kolon kanseri hücreleri üzerine standart kemoterapotik ilaç 5-Fluorourasil (5-FU) ve 1,8-cineole'nin ayrı ayrı ve kombine uygulamaları sonrası hücre canlılık düzeyleri MTT analizleriyle belirlendi. Sonrasında bileşiklerin DNA hasarına etkileri tek hücre jel elektroforezi yöntemiyle analiz edildi. Çalışmada ayrıca 1,8-cineole'nin kanser hücrelerinde ilaç direncine neden olan ABCB1, ABCG2 ve ABCC2 genlerinin mRNA ifade düzeylerine etkileri de araştırıldı. Sonuçları uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edildi. Sonuçlarımız, 1,8-cineole'nin tek başına ve 5-FU ile kombinasyon halinde HT-29 kolon kanseri hücre canlılığını anlamlı düzeyde azalttığını gösterdi (p<0.05). 5-FU uygulanan gruplarda DNA hasar düzeyi kısmen artış gösterdi (p<0.05). Ancak 1,8 cineole uygulaması sonrasında hücrelerde genotoksik etki gözlenmedi. 1,8-cineole 5-FU uygulaması sadece 5-FU uygulanan gruba kıyasla ABCC2 gen ifadesinde azalmaya neden oldu. Elde edilen sonuçlar 1,8-cineole'nin 5-FU ile sinerjik etki gösterebileceğini işaret etmektedir.