Parçalanmış ve Parçalanmamış Ailelerden Gelen Ergenlerin Riskli Davranışlarının Bazı Demografik Değişkenlere Göre İncelenmesi

ÖZ: Bu araştırmanın amacı, parçalanmış ve parçalanmamış ailelerden gelen ergenlerin riskli davranışlarının sosyodemografik değişkenlere göre Kişisel Bilgi Formu ‟undan elde edilen veriler doğrultusunda ve Riskli Davranışlar Ölçeğinden (RDÖ) yararlanılarak incelenmesi amaçlanmıştır. Ergenlere yöneltilen Kişisel Bilgi Formu‟nda bulunan demografik değerler; cinsiyet oranları, eğitim durumları, sınıf düzeyleri, okul başarı puanları, akademik başarıları, ekonomik gelir düzeyleri, internet bağlantısına sahiplik durumlarına göre ve internet kullanım süreleridir. Araştırmanın amacı doğrultusunda Karasara göre betimsel analiz kullanarak ilişkisel tarama modeli ile bir çalışma oluşturuldu. Araştırmanın çalışma grubu, 2019-2020 öğretim döneminde Isparta ilinde okuyan lise öğrencilerinden seçildi. Parçalanmış aileye sahip ergenlerin sayısı 147 (78‟i erkek, 69‟u kadın), parçalanmamış aileye sahip ergenlerin sayısı 303 (217‟si erkek, 86‟sı kadın) olmak üzere toplamda 450 katılımcıdan oluşmaktadır. Çalışma grubu, ortaöğretimdeki ergenlere kolaylıkla ulaşabilmesi için seçkisiz olmayan örneklem türlerinden uygun örnekleme kullanılarak oluşturuldu. Geçerlik ve Güvenilirlik çalışması 2014 yılında Gençtarım ve Ergene tarafından yapılan Riskli Davranışlar Ölçeği kullanılmıştır. Veriler üzerinde yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları sonucunda, 1-5 arasında puanlanan, altı boyutta 36 maddenin yer aldığı Riskli Davranışlar Ölçeği değerlendirmede kullanılmıştır. Ölçek; antisosyal davranışlar, alkol kullanımı, sigara kullanımı, intihar eğilimi, beslenme alışkanlıkları ve okul terki olmak üzere 6 farklı alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçeğin geçerlik çalışmalarında uzman kanısı, açıklayıcı faktör analizi ve benzeme ölçüt geçerliği yöntemleri kullanılmıştır. Yapılan çalışma ve analizler sonucunda ergenlerin sosyo-demografik ölçekte değerlendirilen ergen bireylerin; anlamlı düzeyde çoğunluğunu erkek öğrenciler oluşturmaktadır. Anadolu Lisesi ve Meslek Lisesi‟nden 9-10-11-12. Sınıfların 10. Sınıflar yoğunlukta olmak üzere tespit edilmiştir. Okul başarı puanları, akademik başarıları (71-85 puan dilimi hariç), ekonomik gelir düzeyleri, internet bağlantısına sahiplik durumlarına göre ve internet kullanım sürelerinde anlamlı bir fark tespit edilmiştir.Ergenlerin riskli davranışlar ölçeği sonucunda değerlendirilen 6 alt boyut; antisosyal davranışlar, alkol kullanımı, sigara kullanımı, İntihar eğilimi, beslenme alışkanlıkları ve okul terki derecelendirilmesinde tüm boyutlarda parçalanmış aileden gelen ergenlerin puanları parçalanmamış aileden gelen ergenlere göre daha yüksek çıkmış ve anlamlı düzeyde farklılık tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: aile, parçalanmış aile, ergen, ergenlik dönemi, ergenlerin riskli davranışları, riskli davranışlar ölçeği