Patellar tendinopatisi olan sporcularda ekstrakorporeal şok dalga terapisi'nin etkinliği

Patellar tendinopati (PT), özellikle sıçrama sporları yapan atletlerde sık karşılaşılan, tekrarlayıcı yüklenmeye bağlı ağrı ve fonksiyon kaybı ile seyreden kronik bir kas-iskelet sistemi problemidir. Konservatif tedaviler arasında en yüksek kanıt düzeyine sahip yöntem eksantrik egzersizler olmakla birlikte, tedaviye dirençli olgularda semptomların devam ettiği ve spora dönüşün geciktiği bilinmektedir. Son yıllarda non-invaziv bir yöntem olan ekstrakorporeal şok dalga tedavisi (ESWT), tendinopati yönetiminde tamamlayıcı bir modalite olarak kullanılmaya başlanmıştır. Ancak PT özelinde ESWT'nin etkinliği konusunda literatürde çelişkili bulgular mevcuttur. Bu tez çalışması, PT'li sporcularda eksantrik egzersiz programına eklenen ESWT'nin klinik etkinliğini incelemeyi amaçlamıştır. Çalışma prospektif, randomize, kontrollü klinik tasarımda yürütülmüş ve CONSORT kılavuzlarına uygun olarak planlanmıştır. Çalışmaya dahil edilme kriterlerini sağlayan 26 sporcu, blok randomizasyon yöntemiyle egzersiz grubu (n=13) ve egzersiz + ESWT grubu xiv (n=13) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Kontrol grubuna 6 haftalık eksantrik egzersiz programı uygulanırken, deney grubuna 6 haftalık eksantrik egzersiz programına ek olarak odaklanmış ESWT ilk 3 hafta haftada bir seans olmak üzere toplam 3 seans şeklinde uygulanmıştır. Değerlendirmeler tedavi öncesinde, 3. haftada ve 6. haftada yapılmıştır. Birincil sonuç ölçütleri ağrı (Sayısal Ağrı Değerlendirme Ölçeği) ve fonksiyon (Victoria Spor Enstitüsü Değerlendirme Anketi- Patellar Tendon), ikincil sonuç ölçütleri ise maksimal dikey sıçrama, tek bacak sıçrama mesafesi, eğim tahtasında tek bacak çömelme testi, kinezyofobi (Tampa Kinezyofobi Ölçeği), ağrı felaketleştirme (Ağrı Felaketi Ölçeği) ve yaşam kalitesi (Hayat Kalitesi/ SF-12) olmuştur. Bulgular, her iki grupta da ağrı ve fonksiyon skorlarında anlamlı iyileşmeler olduğunu gösterdi. Ancak, ESWT grubunda özellikle 3. haftada ağrı azalması ve fonksiyonel iyileşmenin daha belirgin olduğu bulundu. 6. haftada her iki grup arasında fark azalmış olsa da ESWT'nin erken dönemde ek yarar sağladığı görüldü. Sonuç olarak, PT'li sporcularda eksantrik egzersize ek olarak uygulanan ESWT, kısa vadede ağrı ve fonksiyonel iyileşmeyi hızlandırıcı etkiye sahiptir. Bu bulgular, PT yönetiminde egzersiz temelli programlara ESWT'nin eklenebileceğini ve multidisipliner bir değerlendirme ile daha kapsamlı tedavi modelleri geliştirilebileceğini göstermektedir.