Pb(II), Cd(II) ve Pd(II) iyonlarının çevresel örneklerden katı faz ekstraksiyonu ile ayrılması ve zenginleştirilmesi: Yeni adsorbanların geliştirilmesi ve kemometrik uygulamalar

Bu tez kapsamında, Pb(II), Cd(II) ve Pd(II) iyonlarının çevresel numunelerden katı faz ekstraksiyonu (KFE) yöntemiyle geri kazanımı ve tayini için, Salmonella Typhimurium ATCC 23566, Enterococcus faecalis ATCC 29212 ve Pseudomonas aeroginosa ATCC 27853 ölü bakterilerinin birlikte çöktürme yöntemi ile sentezlenen Fe3O4 ve NiFe2O4 nanopartikülleri üzerine yüklenmesi ile yeni adsorbanlar geliştirilmiştir. Geliştirilen adsorbanlar FTIR, SEM-EDX, TEM, XRD ve BET gibi çeşitli tekniklerle karakterize edilmiştir. Adsorpsiyon ve desorpsiyon verimini etkileyen pH, adsorban miktarı, adsorpsiyon/desorpsiyon süresi ve desorpsiyon çözeltisi derişimi gibi çeşitli analitiksel parametreler kemometrik yöntemlerden merkezi kompozit tasarımı ile optimize edilerek söz konusu metal iyonlarının geri kazanım değerlerine ilişkin matematiksel modeller ortaya konulmuştur. Ayrıca yapay sinir ağları kullanılarak geri kazanım değerleri modellenmeye çalışılmıştır. Analitlerin geri kazanımı üzerine matriks ortamında yaygın bulunan katyon ve anyonların etkisi incelenmiştir. Geliştirilen yöntemlerin zenginleştirme faktörleri; Pb(II) için 80, Pd(II) ve Cd(II) için 40 olarak tespit edilmiştir. Tayin sınırları 0.68–4.41 µg/L, bağıl standart sapma değerleri ise % 1.59–2.09 aralığında bulunmuştur. Yöntemlerin doğruluğu dere suyu, deniz suyu, toprak, asit maden drenajı, maydanoz, nane ve pul biber örneklerine analit ekleme/geri kazanma çalışmalarıyla test edilmiştir.