Piperonil bütoksid ve menadione modülatörlüğünde Sprague-Dawley sıçan böbreğinde imidaclopridin eşeye-bağımlı oksidatif ve nörotoksik etkileri

Bu çalışmada hedef olmayan canlılara etkisi nedeniyle kullanımı tartışma konusu olan neonikotinoid insektisid imidaclopridin eşeye- ve süreye-bağımlı oksidatif stres potansiyeli ve nörotoksisitesi, sitokrom P450 inhibitörü piperonil bütoksid ve aldehid oksidaz inhibitörü menadione modülatörlüğünde Sprague-Dawley sıçanların böbrek dokusunda araştırılmıştır. Bu amaçla, intraperitonal imidacloprid, piperonil bütoksid ve menadione uygulamasından 12 ve 24 saat sonra erkek ve dişi sıçanlarda böbrek total glutatyon, tiyobarbitürik asit reaktif maddeleri ve protein miktarları ile glutatyon peroksidaz, glutatyon S-transferaz, katalaz ve total kolinesteraz enzim aktiviteleri spektrofotometrik yöntemlerle incelenmiştir.Imidacloprid her iki eşeyde de 12. saatte herhangi bir etki yapmamaktadır. Erkek sıçanlarda 24. saatte imidacloprid, total glutatyon miktarının, lipid peroksidasyonunun ve total kolinesteraz aktivitesinin artmasına, protein miktarının azalmasına neden olmuştur. Aynı sürede dişilerde yalnızca glutatyon S-transferaz aktivitesinde artış belirlenmiştir. Piperonil bütoksid ve imidaclopridin birlikte uygulaması erkek sıçanlarda lipid peroksidasyonunun azalmasına ve total kolinesteraz aktivitesinin artmasına yol açmıştır. Dişilerde piperonil bütoksidin neden olduğu lipid peroksidasyonundaki azalma kontrol düzeylerine ulaşmıştır. Imidaclopridin indüklediği glutatyon S-transferaz aktivitesi piperonil bütoksid etkisi ile daha da artmıştır. Menadione redoks aktif özelliğiyle erkek sıçanlarda total glutatyon miktarı ile katalaz aktivitesinin artmasına, protein miktarının azalmasına neden olmuştur. Imidacloprid ve menadionenin birlikte etkisinde ayrı uygulamalarda artan total glutatyon ile azalan protein miktarlarında iyileşme, glutatyon peroksidaz aktivitesi ile lipid peroksidasyonunda azalma belirlenmiştir.Imidaclopridin eşeye-bağımlı oksidatif ve nörotoksik etkilerinin imidaclopridin hücreye alınımını sağlayan aktif transport sistemleri ile erkeklerde daha aktif bir şekilde metabolize olmasını sağlayan sitokrom P450 ve aldehid oksidaz aktivitelerindeki eşeye-bağımlı farklılıklar nedeniyle olabileceği düşünülmektedir. Imidaclopridin neden olduğu oksidatif etkiler, olasılıkla nikotinik asetilkolin reseptörlerinin aktivasyonu yoluyla hücre içine Ca2+ alınımına bağlıdır ve total kolinesteraz aktivite artışı imidaclopridin bu etkisine adaptif bir yanıttır. Erkeklerde piperonil bütoksid ön uygulaması ile azalan lipid peroksidasyonu artan katalaz ve total kolinesteraz aktivitesine bağlı olabilir. Dişilerde piperonil bütoksid IMI-indüklü glutatyon S-transferaz aktivitesini artırmaktadır ve sitokrom P450 dışındaki metabolik süreçlerde oluşan imidacloprid metabolitleri ile glutatyon konjugasyonunun araştırılması gerekmektedir. Erkek sıçanlarda menadione etkisinde aldehid oksidaz-aracılıklı imidaclopridin metabolit oluşumunun azalmasıyla imidacloprid ve menadione toksisitesi hafiflemektedir. Dişilerde menadione uygulaması, imidacloprid toksisitesini belirlemede yararlı olmuştur.