Ağır metal ile kontamine olmuş toprakların fitoremediasyonunda bitki ve mikroorganizma etkileşimleri

Bu çalışmada, fitoremediasyon; bitki türleri tarafından kontamine topraktan ağır metalin (Cu) uzaklaştırılması, konak bitkilerin iki farklı tür arbusküler mikoriza mantarı (AMF) ile simbiyoz potansiyeli, mikoriza ile bitki etkileşiminin toprakta mevcut olan kirletici bakırın stabilizasyonu ve topraktan ayrılması, yanı sıra arbüsküler mikoriza mantarı tarafından üretilen, glikoprotein olan toprak protein Glomalin (GRSP). Topraktaki ağır metal konsantrasyonları 100, 500, ve 1000 ppm'dir. Fitoremediasyon çalışması için, Türkiye'deki tarım alanlarında yaygın olarak üretilen iki tür ticari mahsül olan sorgum ve ayçiçeği bitkileri konak bitki olarak kullanılmıştır. Sonuçlar; arbüsküler mikoriza türleriyle koloni oluşturmuş olan ayçiçeği ve sorgum bitkilerinin glomalin (GRSP) seviyelerinde ciddi artış göstermektedir (sırası ile 0.6 – 11.2 mg g−1 ve 0.2-10.75 mg g−1). Ağır metal – bakır muhtevası G. mosseae ile mikorizasyonun %60'a kadar ulaştığı ayçiçeği bitkisinde toplam bakır miktarı 29.34 – 249.86 mg kg−1, sorghum bitkisinde ise 12.06 – 73.97mg kg−1 olarak gözlemlenmiştir. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar, bitki ve mikoriza etkileşiminin topraktan kirletici (Cu) uzaklaştırılmasında ve bitki kökünde oluşan mikorizasyon tarafından ağır metal uyarımı sonucu üretilen Glomalin miktarları üzerindeki etkisini kanıtlar niteliktedir. Bulgular, yüksek miktarda kontaminasyona uğramış toprakların oluşturduğu baskının mikoriza aktivitesi ile hafifletilerek toprak stabilizasyonuna katkıda bulunduğunu desteklemektedir. Ayrıca, Glomalin üretiminin topraktan kirletici giderilmesi mekanizması üzerindeki etkisi konusunda yeni bir yaklaşım sunmaktadır.