Understanding public attitudes and behavior towards plastic waste recycling: A case study in İstanbul

Doğal kaynaklar insanoğlunun sınırsız ihtiyaçları karşısında tükenmektedir. İnsan faaliyetleri sonucunda doğal habitatlara verilen zarar göz ardı edilemeyecek seviyeye ulaşmıştır. Bu zararların başında "iklim değişikliği" gelmektedir. İklim değişikliği farklı sebep ve faaliyetlere dayanmaktadır, bunlardan biri "atık" konusudur. Şüphesiz ki, atık konusunda süregelen tartışma konularının en başında "plastikler" gelmektedir. Çalışma kapsamında, plastik ambalaj atıklarının geri dönüşümü aşaması konu alınmıştır. Çevreye yönelik endişelerin, sonuç bilincinin, plastiklere yönelik bilgi düzeyinin, ahlaki normların, ve durumsal/yapısal faktörlerin plastik geri dönüşümü niyeti üzerindeki etkileri ile birlikte plastik geri dönüşümü niyetinin ve yapısal faktörlerin plastik geri dönüşümü davranışı ile potansiyel bağlantısı ortaya konmak hedeflenmiştir. Çalışma tüketici niyetlerini ve niyet ve davranışları etkileyen faktörleri araştırmaktadır, bu doğrultuda Planlı Davranış Teorisi üzerinde durulmuş ve literatürde yer alan çalışmalar incelenmiştir. Araştırmada oluşturulan kavramsal modelin analizi için, İstanbul'da yaşayan plastik ambalaj tüketicilerine bir çevrimiçi anket sunulmuştur. Anket formu plastik atıklar ve geri dönüşüme yönelik bilgi, niyet ve davranışları ölçmeye yönelik çoktan seçmeli sorular da içermektedir. Toplanmış olan 275 adet veri serisi analize katılmıştır. Toplanan veriler Lojistik Regresyon yöntemi ile SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) programı kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlar, çevreye ilişkin endişeler, plastiklere yönelik bilgi düzeyi, ahlaki normlar, ve durumsal/yapısal faktörler ile plastik geri dönüşümü niyeti arasında kısmi pozitif ilişki bulunduğunu öne sürmektedir. Araştırma, sonuç farkındalığı ile plastik geri dönüşümü niyeti arasında anlamlı bir bağlantı bulamamıştır. Durumsal/yapısal faktörler ve geri dönüşüm niyeti ile geri dönüşüm davranışı arasında pozitif ilişki gözlemlenmiştir.