Influence of non-plastic silt content on seismic liquefaction of sands

Depremler, sismik olarak aktif bir bölgede bulunan Türkiye'nin en önemli problemlerinden birisidir. Deprem esnasında, aşırı boşluk suyu basıncının meydana çıkmasından dolayı, gevşek, doygun ve kohezyonsuz zeminler kayma dayanımlarını önemli bir oranda kaybedebilir ve adeta sıvı gibi davranabilirler. Bu durum zemin sıvılaşması olarak adlandırılır. Sıvılaşma, geoteknik mühendisliğinde araştırmaya değer ve en önemli olaylardan biridir ve araştırmacılar tarafından on yıllardır çalışılmaktadır. Sıvılaşma en çok kumlu zeminlerde meydana gelir ancak arazide bulunan zeminler belirli miktarlarda silt içerirler. Bu çalışmada, plastik olmayan silt içeriklerinin temiz kumların sıvılaşma potansiyeline etkileri, deneysel olarak Yeditepe Üniversitesi Zemin Mekaniği Laboratuvarında araştırılmıştır. Temiz kum, 3 farklı ince dane oranında (FC = yüzde 5, yüzde 15 ve yüzde 35) siltlerle karıştırılmıştır. Çevrimsel Direkt Basit Kesme Deneyleri (CDSS), her bir zemin için 100 kPa düşey efektif gerilme altında, geniş aralıkta ve farklı göreceli sıkılıklarda (Dr) ve 3 farklı çevrimsel gerilme oranında (CSR = 0.1, 0.12 ve 0.14) gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar temiz kum (FC = yüzde 0) ile karşılaştırılmış ve sismik sıvılaşma potansiyelindeki değişiklik araştırılmıştır. Neticede, yüzde 5 ince daneli siltli kumların sıvılaşma direncinin temiz kumların direncinden yüksek olduğu ve yüzde 35 ince daneli siltli kumların sıvılaşma direncinin temiz kumların direncinden düşük olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca, yüzde 15 ince dane içeriğine sahip siltli kumların sıvılaşma direncinin, göreceli sıkılığın yüzde 45'ten az olduğu zeminlerde, temiz kumların direncine kıyasla azaldığı gözlemlenmiş ve yüzde 15 ince dane içeriğine sahip siltli kumların sıvılaşma direncinin göreceli sıkılığın yüzde 45'ten fazla olduğu zeminlerde ise temiz kumların direncine kıyasla arttığı gözlemlenmiştir