Ülkelerin iklim değişikliğine karşı etkilenebilirliklerinin tahmin edilmesi

Birçok ülke küresel iklim değişikliğinin sonuçlarına farklı derecelerde maruz kalmaktadır ve bu ülkelerin etkilenebilirlikleri sosyoekonomik ve çevresel faktörlere göre değişmektedir. Bireyler, toplumlar ve ülkeler iklim değişikliğinin etkilerinin farkında olmalıdır. Tehlikelere ne kadar maruz kaldıklarının, etkilenebilirlik düzeylerinin ve ne yapılması gerektiğinin bilinmesi ve anlaşılması, temel yaşamsal faaliyetlerin devamı için kritik önem taşımaktadır. Gelecekte bir ülkenin iklim değişikliğinden ne kadar etkileneceğinin veya hangi yaşamı destekleyen sektörlerinin ne kadar zarar göreceğinin doğru tahmin edilmesi, ülkelerin önlem alabilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle bu çalışmada, ülkelerin iklim değişikliğine karşı etkilenebilirliklerini tahmin etmek için Notre Dame Küresel Uyum İnisiyatifi (ND-KUİ) Ülke İndisi verileri kullanılmıştır. ND-KUİ ülkelerin iklim bozulmalarından ne kadar etkilenebilir olduğunu gösteren açık kaynaklı bir indistir. Bu indisin verileri, 1995'ten 2020'ye kadar 26 yıllık bir dönemde 182 ülke için etkilenebilirlik puanlarını ve gıda, su, sağlık, ekosistem hizmetleri, insan yaşam alanı ve altyapı olmak üzere yaşamı destekleyen altı alanı içermektedir. Uzun kısa süreli bellek (LSTM) ağ tabanlı model yedi ülkenin 2021'den 2026'ya kadar olan altı yıllık verilerini tahmin etmek için oluşturulmuştur. Bu ülkeler Türkiye, Avustralya, Almanya, Portekiz, Sudan, Gürcistan ve Kırgistan'dır. Sonuçlar, modelin 2021 yılı için Sudan hariç tüm ülkelerin etkilenebilirlik puanlarında artış, 2021 sonrasında ise Almanya ve Avustralya'da hafif bir düşüş, Türkiye, Portekiz ve Kırgızistan'da düşüş öngördüğünü göstermiştir. Model tüm yıllar için Sudan'da düşüş, Gürcistan'da ise artış öngörmüştür. Modelin başarısı 2010'dan 2020'ye kadar olan veriler kullanılarak test edilmiştir. Zaman serisi tahmini zor olsa da tahmin edilen değerler gerçek değerlere yakındır. Başka hiçbir çalışma ülkelerin gelecek yıllardaki iklim değişikliğine karşı etkilenebilirliklerini tahmin etmediği için bu çalışma yenidir.