Prematüre doğum öyküsü olan hastaların nörolojik gelişimlerini etkileyen risk faktörlerinin araştırılması

Amaç: Bu araştırmada amaç prematüre doğum öyküsü olan hastaların nörolojik gelişimlerini etkileyen prenatal, natal, postnatal risk faktörleri arasındaki ilişkiyi araştırmak ve nöroloji takibinde uygun yaklaşımları belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD, Çocuk Nöroloji BD polikliniği'ne 1 Ocak 2020 - 1 Ocak 2021 tarihleri arasında başvuran, prematüre doğum öyküsü olan ve Çocuk Nöroloji polikliniği'nde takip edilen, 18 yaş altı, gestasyonel doğum haftası 37 haftanın altında olan çocukların Hastane Bilgi Yönetim Sistemi Kayıtları üzerinden anamnez, klinik seyir bilgileri, laboratuvar değerleri, kranyal USG, kranyal manyetik rezonans, elektroensefolografi, nöropsikometrik değerlendirilme sonuçlarını içeren retrospektif bir çalışmadır. Bulgular: Toplam 197 çocuk hastanın 89'u (%45,2) kız, 108'i (%54,8) erkek iken son değerlendirme yapılan aktüel yaş 50,02±44,86 ay idi. Doğum şeklinin 183(%92,9)'ünde sezaryan olduğu dikkati çekmiştir. 5. dk Apgar skoru 7 ve altında 117(%59,4) hasta saptandı. İleri derecede ve çok preterm olan 69(%35), ileri derecede düşük doğum ağırlığı olan 28(%14,2) hasta olduğu gözlemlendi. Yenidoğanda yoğun bakımda 115 hastaya kranyal USG yapıldığı, 43(%37,3)'ünde anormallik olduğu, 117 hastaya kranyal MRG yapıldığı, 86 (%73,6)'sında anormallik, 28(%14,2) hastada nöbet öyküsü, 48(%24,4) hastada nöroloji takibinde nöbet olduğu saptandı. Hastaların nöroloji izlemindeki son muayene bulgularında 120(%60,9) hastada anormallik, Denver Gelişimsel Tarama Testi-II yapılan 101 hastanın 61(%30,9)'inde anormallik olduğu saptanmıştır. Nöroloji takibinde 90(%45,7) hastanın özel eğitim aldığı gözlemlendi. Düşük doğum ağırlıklı hastalarda(p=0,038), doğum haftası(<32hafta)(p=0,004), 5.dk APGAR skoru(≤6)(p=0,007), kız cinsiyette(p=0,005) daha fazla kranyal manyetik rezonansta anormallik olduğunu saptanmıştır. Aynı zamanda yoğun bakımda yatış süresi uzun olan (p=0,004) ve entübasyon ihtiyacı (p=0,02) olan hastalarda da daha fazla kranyal manyetik rezonans sonuçlarında anormallik olduğunu saptanmıştır. Hastaların elektroensefolografi sonuçları ile doğum haftası karşılaştırıldığında orta pretermlerde (p=0,039) anormallik olduğu gözlemlendi. Nöroloji takibinde nöbet öyküsü ile elektroensefolografi sonuçları arasında anlamlılık saptanmıştır(p=0,001). Sonuç: Prematürelerin nörogelişimsel sürecini olumsuz etkileyen risk faktörleri olarak düşük doğum ağırlığını, ileri derecede ve çok prematüre olarak doğumu, 5. dk Apgar skorunu, yenidoğan yoğun bakımda yatış süresini, kız cinsiyeti, entübasyon ihtiyacını, uzun süreli izlemde nöbet geçirme olduğunu gözlemledik. Anahtar Kelimeler: Prematüre, Nörogelişimsel Prognoz, Düşük Doğum Ağırlığı