Sabit teslim tarihleri altında üretim çizelgelenmesi

Günümüzde pek çok üretici firma lojistik işlemlerini üçüncü parti lojistik (3PL) firmaları kullanarak daha etkili bir şekilde yönetmektedirler. Böyle durumlarda 3PL firmaları çoğunlukla üretici firmaya sevkiyat zamanları için bir zaman çizelgesi verir. 3PL kullanılmayan durumlarda bile firmanın kendi tarafından belirlenen sabit sevkiyat tarihleri bulunabilir. Özetle sabit sevkiyat tarihleri gerçek hayatta sıklıkla görülen bir uygulamadır ve üretim çizelgesinin bu tarihlere göre senkronize edilmesi problemini gündeme getirir. Sabit sevkiyat zamanlı çizelgeleme problemine eğilen çalışmaların çoğunda sevkiyatlar ile ilgili bir kapasite kısıtı ele alınmamıştır, yani sabit sevkiyat tarihinden önce tamamlanan bütün işler sevk edilebilmektedir. Ayrıca önceki çalışmalarda işlerin sevk edilecekleri tarihten erken tamamlanmalarına önem verilmemiştir. Önceden biten ürünlerin sabit sevkiyat tarihine kadar tesiste beklemesi gerekmektedir ve fazla sayıda ürünün beklemesi firmalar için bir sorundur. Firmanın bekleyen ürünler için yer kısıtı olabilir, ya da tam zamanında üretim prensibi benimsenmiş olabilir. Çalışmamızda bu özelliklerin de katılması ile problem daha gerçekçi hale gelmektedir. Problemimizde toplam ağırlıklı bekleme ve gecikme süresinin en küçüklenmesi hedeflenmektedir. NP-zor olduğu bilinen bir çizelgeleme probleminin sabit sevkiyat tarihli çeşidi olan bu problemi matematiksel olarak tanımlayan iki farklı karışık-tamsayılı doğrusal model kurulmuştur. Öncelikle standart çözücünün çözüm kalitesini yükseltmek üzere çeşitli iyileştirme önerileri sunulmaktadır. Büyük problemlerin çözümü için ise ayrıştırma ve değişken komşu araması tabanlı iki sezgisel yöntem geliştirilip testlere tabi tutulmuştur. Geliştirilen sezgiseller ile kesin yöntemin bir saatlik süre zarfında eriştiği çözüme yakın çözümlere çok daha kısa sürede ulaşılması mümkün olmaktadır.